Трето место на државниот литературен фестивал „Ракатки“

17973929_1387916771273822_3003337882052590152_o.jpg

Неизмерна среќа на мојата ученичка Климентина Котеска и чест и радост за мене, како ментор, беше учеството на овогодинешниот фестивал „Ракатки“. Уште од првите години на моето вработување слушав за „Ракатки“ и многу сакав да бидам дел од фестивалот. По неколку неуспешни обиди, оваа година со песната „Желба неостварена“ од Климентина Котеска IX – 4 одделение, го освоивме третото место.

Климентина имаше можност да разговара со Филип Димкоски, со Горјан Петревски, Славица Арсова и ред други автори… Да се дружи со радовишани и да запознае дел од знаменитостите на градот.

Филип (почитуваниот млад автор, член на Одборот, и мој драг пријател) во групата на Фејзбук побара од нас да кажеме како си поминавме, кои се нашите коментари. Размислував многу на евалуацијата која требаше да ја направиме…

Фестивалот е една реткост, една бесценетост која не ја почитуваме доволно. Едно нешто што ја афирмира нашата младина, го промовира нашиот јазик и литература. Го афирмира мултикултурализмот (слушнавме творби на влашки, албански, турски…). Собира триесетина ментори од цела Македонија, кои се вредни и вешти во својата област. И сето тоа, оставено на милост и немилост од добронамерниците. За среќа ги имаше оваа година – но според мене, тоа не е доволно. Огромна пофалба на градоначалникот и на Општината Радовиш – Одборот вели: без нивна поддршка, фестивалот немаше ни да го има – СЕПАК, ова е фестивал кој исто како „Рацинови средби“ – ЕДВАЈ ПРЕЖИВУВА, да не речам ЖИВУРКА!!!

Каде е нашиот патриотизам овде? Каде е нашата грижа за јазикот? За литературата? За младите генерации?

Овие дечиња и нивните ментори заслужуваат повеќе. Одборот, поетите, писателите, гостите – заслужуваат подобар третман. Потребна е логистика, финансии, свеж ветар!

Треба да се цени богатството што го дава овој фестивал!

20170422_195328.jpg

Драмската секција учествуваше во меѓународниот проект „Ноќ со Андерсен“

5

This slideshow requires JavaScript.

Во рамките на меѓународниот проект „Ноќ со Андерсен“, оваа година нашето училиште реализира многу активности. Дел од нив беа направени од учениците од драмската секција. Првичната идеја беше да се читаат бајките и да се драматизираат. Дваесет мотивирани ученици беа поделени во пет групи. Секоја група доби различна приказна и имаше задача да смисли сценарио според кое ќе ја претстави бајката со драматизација.

Групите беа составени од: 1.Андријана Мирческа, 2. Веселина Јованоска, 3. Филип Крстески, 4. Васе Колароска, 5. Михаела Јанеска, 6. Елена Павлеска, 7. Мила Ристеска, 8. Леонид Мирчески, 9. Лука Дачески, 10. Александар Мрмески, 11. Никола Илијоски, 12. Димитар Николоски, 13. Климентина Котеска, 14. Лихнида Јорданоска, 15. Јована Стојческа, 16. Теона Стојческа, 17. Сара Нинеска, 18. Евгенија Илијоска, 19. Алексадра Мирческа, 20 Теа Кокондоска.

Во проектот се вклучи Леонардо Маркоски кој беше задолжен за камерата и  монтажата. Од голема помош ни беа и: Ивица Велески, Благојче Иваноски, Кристијан Селчанец и Божидар Јованоски.

Од сработеното произлегоа три куклени престави и две драматизации.

Група   Палешка

Група Славејот

Група Грдото пајче

Група Царевата нова облека

Група „Јовче будалчето“

Од четирите групи се снимија видеа кои можат да се користат како ресурси за настава. А петтата група, со „Јовче будалчето“ настапи на завршната вечер од проектот. На оваа вечер учесниците во проектот можеа да ги видат снимените видеа.

На завршаната вечер драмската секција учествуваше во работилница „Перспективата на другиот“, во која учениците беа поделени во групи и читаа четири бајки. Задачата беше да се раскажи приказната од перспективата на: Паметниот кројачот – во Царевата нова облека, Оловното војниче – во истоимената бајка, Мајката пајка – во Грдото пајче и Јовче будалчето – во истоимената бајка.

Учениците беа многу креативни и ги раскажаа приказните користејќи ја фантазијата.

Потоа, кога завршија и другите активности планирани и реализирани од други колеги и уечници, сите заедно заспаа со бајката „Принцезата на зрно грашок“, а утрото насадија дрво на бајките.

IMG_7641

Беше несекојдневно искуството да се биде дел од проектот. Со нови идеи, наредната година…

Заедничка наставна активност

DSC_0243.JPG

На 21 Март, го реализиравме заедничкиот наставен час со колегата Аднан Мехмети и колешката Светлана Миоковиќ-Томеска. Часот беше задолжителна активност во рамките на проектните обврски кон проектот „Подршкаа на процесот на интегрирано образование.

Еко – пораки е едноставна наставна единица која веќе сум ја работела на неколку наврати. Ја одбравме неа бидејќи во неа нема политика, нема религија, традиција… нема знамиња…химни…култури… таа е потполно заедничка. Со изборот на овој ден и на оваа наставна единица сакавме да покажеме дека Мио часовите треба да бидат врзувачки. Да не се запознаваме по нашите разлики, туку да се спознаеме по нашите сличности.

DSC_0055

Часот се одвиваше на двата наставни јазици: македонски и албански. Паралелно зборуваме со колегата и бевме постојано со, и за децата. Колешката Светлана Миоковиќ – Томеска – дефектолог во нашето училиште, беше поддршка на дечињата со посебни образовни потреби, кои беа дел од ова случување и кои требаше да покажат дека интегрираното образование не треба да биде фокусирано само на меѓуетничките односи.

Го започнавме часот во круг –  да ја претставиме еднаквоста. Игрите зазапознавање беа првична активност: секој си го кажува своето име и го запишува на самолеплив лист.

20170321_100946

Втор круг запознавање: со тениско топче се фрла кон непознато другарче и се кажува неговото име. Детето што го зема топчето го кажува името од она што го добило. Така неколку пати. Потоа учениците се делат во парови. Разговараат меѓу себе за работите кои ги сакаат и кои не ги сакаат. Подоцна во круг секој пар го претставува својот партнер со што го кажува неговото име и кажува тој/таа што сака и што не сака.

DSC_0109

Активноста со паровите беше многу корисна, учениците имаа можност подобро да се запознаат и да кажат за своето ново другарче нешто што го научиле тогаш.

Особено беше корисно што дечињата домаќини многу природно ги прифатија двете дечиња со посебни образовни потреби и комуницираа со нив.

ГЛАВНА АКТИВНОСТ – Пишување еко-пораки

Учениците се делат во три групи од по четири ученици:

Група ВОДА, група ВОЗДУХ, група ЕЛЕКТРИЧНА ЕНЕРГИЈА

Задачата составуваа еко-пораки на два јазици: албански и македонски.

This slideshow requires JavaScript.

Наставниците ротираа од група до група и постојано беа поддршка и помош. Се зборуваше на двата јазици. Ако имаше потреба за превод на некој од јазиците.

Додека се работеа пораките, наставниците ги мотивираат учениците да дискутираат за темата на која што работат. Ги поттикнуваа и ја развиваат еколошката свест кај учениците.

Дефектологот им помагаше на дечињата и со украсни детали ја создадоа пролетта на еден хамер.

DSC_0242

Наставниците на двата јазици на таблата запишаа поими кои учениците ги користат во пораките: планета, земја, природа, дрво, цвеќе, вода, енергија… и сл. Така што учениците можеа да научат нови поими на двата јазици.

20170321_104959

Кога пораките беа готови, учениците заеднички ги лепеа на хамерите.

Хамерите се поставуваат во училниците или во ходниците од училиштето како ѕидни весници.

ЗАВРШНА АКТИВНОСТ – игра ЗМЕЈ

Сите се држат за рака, но наредени се еден зад друг, како воз. Првиот ученик е главата од змејот, а последниот е опашката. На даден знак Главата има задача да ја фати Опашката, а Опашката има задача да бега. Додека се бркаа, учениците не смееја да се испуштат од рацете.

Оваа активност им беше многу интересна.

Во усната евалуација учениците искажаа задоволство и среќа. Научија нови работи, се спријателија со нови дечиња. Сакаа пак да дојдеме.

Заедничка воннастава активност

        20170317_123853.jpg

Во рамките на проектот: „Поддршка на процесот на интегрирано образование“. Училиштето „Климент Охридски“ заедно со неговото партнер-училиште (во рамките на проектот) „Лирија“ од Житоше и со поддршка од училиштето „Добре Јованоски“ состави три театарски групи кои минатата недела се собраа и се здружија во една.

Наставниците Ирмела Папиќ, Јулијана Талеска и Аднан Мехмети самостојно работеа на текстот „Ние – врапчињата“ – сценарио мотивирано од истоимениот детски роман на Јордан Радичков.

На средбата учениците имаа можност да се запознаат со проектот и со целите на театарската претстава. Тие се дружеа и глумеа задно.

Наставниците искористија техники за запознавање и игри за градење на групата кои ги стекнаа во дисиминиациите презентирани од колегите кои беа дел од обуките.

„Островот на скриеното богатство“

index

Според препораките на БРО, часовите за лектира треба да бидат два. И најчесто се два, но има некои лектири кои можат да бидат и еден, или можеби три или четири часа. Кога планирањето е добро, лектирната содржина може да се искористи и за други наставни часови, па да се продолжи и по пет часа: со изразување и творење, со граматика, стилски изразни средства, драматизации, игри… не мора да  е класичен час во кој се чита прераскажана содржина, биографија и се прави внатрешен и надворешен опис на главниот лик.

Еве една идеја за лектирата „Островот на скриеното богатство“

Лектирата може да се сработи во три часа:

Прв час: Биографија на авторот која може да се напише на самиот час, така ќе се реализира и ИКТ… Ако компјутерите се нефункционални или ги нема, може да се употреби техниката: смарт телефони (родителите денес имаат обезбедено паметни телефони за нивите деца и плус најмалку 3 гига бајти интернет), иако може да биде ризична бидејќи учениците додека пребаруваат за Стивенсон, да ѕиркаат и на Фејсбук… нејсе, може да им се каже тоа да си го напишат дома и на час да се прочита.

Остатокот од часот е поминување низ содржината со прашања по хронолошки тек, така што се води евиденција кој ја прочитал книгата.

Самата содржина, настаните, постапките на ликовите изнудуваат дискусија која може да трае и наредниот час ако има поента и ако им е интересна на учениците.

Втор час: Ако не се оди на варијанта дискусија, тогаш се продолжува со делење на учениците во групи. Секоја група ги има следните задачи:

  1. Да смисли име на својата пиратска дружина
  2. Секој сам да си измисли пиратско име (во овој дел знаат да бидат многу креативни – прилепски пиратски имиња J )
  3. Да напишат 4-5 прашања од лектирата
  4. Да нацртаат мапа во која ќе го означат патот како може да се стигне до богатството.

На самата мапа се означуваат неколку точки кои се точки за поставување прашања. Учениците треба да го скријат богатството и да одредат еден ученик кој ќе оди со другата група и ќе им ги поставува прашањата.

Трет час: Групите ги разменуваат мапите во насока на часовникот. Имаат пет минути да ги разгледаат. Тргнуваат група по група. Ако група 1, ја дала мапата на група 2, ученик од група 1 оди со пиратската дружина од група 2 и им поставува прашања на секоја точка која е означена во мапата, ако го знаат одговорот можат да поминат понатаму, ако не го знаат… потонуваат.

Кога ќе се вратат во училница се отвора дискусија како помина потрагата по богатството (кое најчесто е чоколадо… или шишарка 🙂

Учениците ги споделуваат и прашањата кои ги поставиле и ако некоја од групите не успеала да ги одговори, ги одговараат.

Еве ги мапите на моите гусари:

Глумата како изразно средство во филмот

20170206_171847

На часовите со деветтите одделенија во кои се зборуваше за изразните средства на филмот, имавме можност да дознаеме за глумата (како едно од тие изразни средства) од актерот Александар Тодески.

Александар е професионален актер вработен во прилепскиот театар „Војдан Чернодриснки“. Тој бил дел од четириесетина професионални претстави. Глумел во сериоалот за Итар Пејо, и во серијата „Преслав“, глумел во филмот „До балчак“, снимал реклами и кратки видеа и сл.

На оваа средба учениците имаа можност да дознаат како се снима филм и која е моќта на глумата. Како таа ја пренесува пораката која сака филмот да ја каже. Направија споредба меѓу театарска и филмска глума, меѓу театарска претстава и филм.

Пријатни беа миговите поминати со актерот. Низ разговор се дознаа многу работи. Александар е втор пат во нашето училиште. Пред четири години беше дел од ваков час со тогашните осмооделенци. Впечатоците и тогаш и сега беа прекрасни.

Една од најинтересните работи на учениците беа детали од снимањето на „До балчак“, особено што дел од нив го имаа гледано филмот, па ги интересираше како одредени сцени биле снимени.

Му благодариме на Александар уште еднаш. Оваа соработка ќе продолжи и со идните генерации.

Филмски играчки

20170125_090751

На часовите по македонски јазик за седмо одделение, предвидени за МЕДИУМСКА КУЛТУРА, поточно за Анимиран филм, учениците правеа повеќе активности кои им помогнаа на интересен начин да ја совладаат предвидената материја.

Еве дел од активностите, слободно користете ги и правете ги на вашите часови, или со вашите другарчиња:

  • Гледање на првиот анимиран македонски филм „Embrio No. M“ од Петар Глигоровски (1971)
    Виде кое покажува различни типови на анимација:
  • Кратки анимирани филмови од Пиксар кои ги има на овој линк: https://www.youtube.com/watch?v=eBqhKEzcw0w
  • Учениците твореа и цртаа стрипови во групи, кои подоцна ги презентираа пред класот
  • Но, најинтересниот дел од овие часови беше правењето филмски играчки. Учениците правеа тауматроп. Неговата подготовка е едноставна, потребни се: ножици, картон, хартија, боички, лепило и конец или стапче.Еве како може да се направи: https://www.youtube.com/watch?v=dlUggq_uvy
  • Ако на учениците не им оди цртањето, можете да им испечатите листови со готови цртежи:

  • Но учениците можат да се направат и други филмски играчки или да им се даде за домашна работа:

Матноскоп (flip book animation) е всушност тетратка (тефтерче) во која на средина на листовите се нацртани фигури во разни ситуации и при брзо вртење со палецот се добива впечаток дека фигурите се движат:

Зo(у)отроп, или колце на животот, всушност е цилиндер направен од картон; на внатрешната страна се цртаат  сликички (на пример, раце во разни ситуации: кренати, спуштени, полукренати, мавтаат и сл.) од надворешната страна се сечат вертикални отвори; при движењето се добива впечаток дека сликите се движат:

  • Или пинакистоскоп (во однос на имињата, не сум сигурна дали баш вака се викаат кај нас, можеби со некое идно истражување и тоа ќе го објавам 🙂

 

ОБУКА ЗА НАСТАВНИЦИ – Претставување на проектот и презентирање на наставниците техники за работа на часови со имплементација на МИО

IMG_5042.JPG

Активностите на тимот за поддршка на МИО имплементацијата во училиштата започнаа. Денес (13.1.2017) во ООУ „Климент Охридски“ одржа кратка обука на заинтересираните наставници поврзана со техники кои можат да се користат на МИО – часови. Оваа обука е дел од обврските кои наставниците учесници на проектот „Поддршка на процесот на итегрирано образование во училиштата“ треба да ја спроведат.

img_5045

Тренерскиот тим: Дарко Јовески (наставник по англиски јазик), Моника Богданоска (наставничка по математика) и јас – Јулијана Талеска (наставничка по македонски јазик) пред колегите претставивме неколку техники: барометар, аквариум, цртачка битка… и игрици за размрдување.

Присутните наставници беа задоволни од прикажаното. Заедно со нас, искуствено се запознаа со техниките и размислуваа за нивна примена на часовите. Дел од нив сподели со групата како планира да ги искористат и тоа уште повеќе ја направи корисна оваа средба.

Овој тип на средби е многу важен за напредокот и соработката меѓу наставниците. Сите едногласно го потврдивме тоа и решивме повторно да се собереме и да споделиме некои нови искуства стекнати од обуките на кои што учествуваме.

Азбука на мирот

Во рамките на проектот „Поддршка на процесот на интегрираното образование во училиштата“, стекнувајќи се со нови техники за работа на час, искористив една, така наречена: АЗБУКА НА МИРОТ. Активноста ја спроведив со учениците од деветто одделение, во рамките на наставната едница: Симбол. Часот беше МИО – самостојна активност.

Активноста освен што ги научи учениците како може да се создаде стилската фигура симбол, ги растреси нивните предрасуди и стереотипи на етничка и религиска основа. Дел од нив си ги потврдија, дел ги зацврснаа, но добар дел размислија и дискутираа отворено анализирајќи од каде тие доаѓаат.

ВОВЕДЕН ДЕЛ

Учениците добиваат наставен лист на кој има нацртано една линија и на едната страна стои МИР на другата стои војна. Наставничката ја кажува азбуката, учениците имаат задача на секоја буква што ќе ја слушнат да се присетат на еден поим, предмет, животно, човек… прв што ќе им дојде на ум и да го запишат, но го запишуваат онаму каде што мислат дека повеќе одговара: во делот војна или во делот мир.

%d0%b0%d0%b7%d0%b1%d1%83%d0%ba%d0%b0-%d0%bd%d0%b0-%d0%bc%d0%b8%d1%80%d0%be%d1%82

ГЛАВЕН ДЕЛ

Ги читаат зборовите. Наставничката поставува прашање: Кои зборови ги има повеќе? Тие во мир или во војна? Зошто? Додека ги читаат зборовите фаќа белешки за конкретни зборови кои можат да овозможат да се отвори дискусија која ќе помогне да се реализираат МИО – целите. Ако никој од учениците нема такви зборови, ја продолжува активноста со тоа што таа кажува зборови, а учениците треба да ги запишат во војна или во мир. Зборовите се: АЛБАНЦИ, РОМИ, ЏАМИЈА, ТЕРОРИСТИ, НАВИВАЧИ, АЛБАНИЈА, ЖЕНА, БУЛА, БОМБА… и сл. и потоа започнува дискусија.

Откако ќе заврши дискусијата на учениците им објаснува дека дадените зборови кои им асоцираа на војна или мир стануваат симболи на војна и мир, односно им ја објаснува стилската фигура симбол.

Учениците ја запишуваат дефиницијата, пишуваат примери и се поставуваат прашања ако не им е јасно.

ЗАВРШЕН ДЕЛ

Еден ученик излегува на табла и кажува некој збор, друг треба да погоди тој збор што симболизира (пр. Крст, лисица, зајак…), ако погоди го зазема неговото место и така продолжува до крајот на часот.