„Силјан Штркот“ со актерот Александар Тодески и драмската секција

Дел од драмската секција

Соработката со актерот Александар Тодески е непроценлива за нашата драмска дружина „Од глаата си патиме.“ 🙂 Контактот со професионалец секогаш е успешен. Учениците се радуваат на овие средби и од нив учат многу.

Со Александар се расчита извадок од „Силјан Штркот“ и се поделија улогите. Учениците имаа можност и да научат како се игра со куклите. На гости ни дојде Силјан и Божин, татко му на Силјан. Напорно работеа и се спремија да се претстават пред учениците од седмо одделение.

Со учениците од седмо одделние најпрвин ја изгледавме куклената претстава „Силјан Штркот“ во која што беа куклите со кои вежбаа учениците од драмската.

Учениците имаа задача да ја прочитаат книгата и да се подготват за обработка на лектрирата. Па, на часот ги чекаше изненадување. Учениците од драмската секција беа прекрасни. Го разубавија часот и создадоа прекрасна енергија.

По завршувањето на куклената престава, седмооделенците имаа можност да се запознаат со куклите и да ја земат нивната улога, па останатите ученици им поставуваа прашања. Низ прашањата се дискутираше за содржината.

На крај се правеше и селфи со куклите 🙂 за Инста.

Шеста Едуконференција

На 17-18 септември 2022 година во Струга се одржа Меѓународна Едуконференција наменета за наставници, педагози, воспитувачи, дефектолози, психолози, советници, директори и останати стручни лица. На оваа конференција со мојата драга пријателка и поранешна колешка Светлана Миковиќ-Томеска и колешката Зорица Трајаноска, учествуваме со работилницата: ШТО СЛУШНАЛА БУБАМАРАТА?

Работилницата беше инспирирана од една англиска приказна за Бубамарата од Џулија Доналдсон (https://www.youtube.com/watch?v=Lckjqm91LCk). Ја преведивме и од неа создадовме табла која ја претставуваше мапата на фармата.

Таблата

Преку ваквиот интердисциплинарен пристап се развиваат многу вештини кај учениците. Нашата работилница се случува на една фарма. Така што во часот се интегрирани содржини од општество, учениците ќе се запознаат со животните во фармата, со нивните живеалишта, но и со звуците кои ги испуштаат. Како зборуваат животните? Тука се интегрира и македонски јазик – како правилно се изговараат тие звуци. Исто така учениците се запознаваат со основите на програмирањето низ играта со роботчето Мајнд.

Користевме апликација која ги покажува како изгледаат животните и со кликање се слушаат и нивите звуци. На телевизор, интерактивна табла, проектор…

Таблата е направена од ученичката Марија Трајаноска, цртежите се скенирани и залепени на таблата.

Еве ја приказната:

Што слушна Бубамарата?

Некогаш одамна, на една фарма си живееше една убава кокошка, неколку пајки во мало езерце, гуски во кокошарник, овци со убаво руно, едно прасе, еден личен коњ и едно послушно куче, едно маче што мјаукање и едно маче што предеше, една убава, расна крава која вредеше цело богатство и… една бубамара.

Кравата рече МУУУУ, а Кокошката КО-КО-КО-КОКОДА, ХИССС рекоа Гуските, КВАК рекоа Пајките, Коњот рече НЕЕЕЈ, Прасето рече ГРОФ, Овците рекоа БЕЕЕЕ, Кучето рече ВУФ, едната Мачка мјаукаше, другата предеше, а Бубамарата, Бубамарата не рече ништо.

Но Бубамарата нешто виде и Бубамарата нешто слушна…

Таа виде двајца луѓе во големо црно комбе… имаа мапа во раката, клуч и многу итар план.

Таа ги слушна како си шепотат: „Вака ќе ја украдеме убавата, расна крава: Прво ќе ја отклучиме портата доцна во ноќта, ќе поминеме покрај коњот, а потоа ќе одиме право. Ќе свртиме околу езерцето покрај прасенцето (и ќе бидеме внимателни да не го разбудиме кученцето). Ќе поминеме покрај овците, и на крај покрај куќата и лево кон расната крава!“

И замислете дечиња, црвената бубамара со црни точки, која претходно никогаш немаше изговорено ни збор, им кажа на животните како двајцата крадци планираат да ја украдат нивната расна и скапа крава!

Еве, овој им е планот: Прво ќе ја отклучат портата доцна во ноќта, ќе поминат покрај коњот, а потоа ќе одат право. Ќе свртат околу езерцето покрај прасенцето (и ќе бидат внимателни да не го разбудат кученцето). Ќе поминеме покрај овците, и на крај право кон куќата и лево кон расната крава!

Сложувалка

Кога кравата го слушна ова извика налутено МУУУУ, а кокошката КО-КО-КО-КОДА, ХИССС рекоа гуските, КВАК рекоа пајките, коњот рече НЕЕЕЈ, прасето рече ГРОФФ, овците рекоа БЕЕЕЕ, кучето рече ВУФ и двете мачки почнаа да мјаукаат МЈАУУУ… и сите животни извикаа: Не смееме да им дозволиме да ни ја украдат нашата расна и скапоцена крава!

За среќа Бубамарата имаше одлична идеја која им ја шепна тивко на увцата.

Доцна во ноќта, во најтемната темнина, кога сите спијат, двајцата лоши момци (Буцо Дебелкоски и Сучко Прачкоски), ја отворија портата од фармата и тивко на прсти се искраднаа внатре. Тогаш коњот колку што го држи гласот викна ГРОФ, а Буцо рече: „Тоа е прасето – да одиме право“. Штом стигнаа до Гуските, тие почнаа да прават: МЈАУ, МЈАУ. „Мачките!“ – викна Сучко – „Врти десно и оди два чекори напред!“ Прасето направи: ИИИИ, „Коњот! Уф, сме згрешиле, коњот, оди право и врти лево, БЕЕЕЕ викна Кучето. „Овците“! – извика Сучко, „Тука сме, близу“, а пајката од езерцето почна силно да мука МУУУУУУ, МУУУУУ!

 „Сврти лево и уште еден чекор“ рече Буцо ииии двајцата паднаа во езерцето со едно гооолемо: ПЛАААС!

Тогаш се разбуди фармерот и извика силно: „БОЖЕ МОЈ ШТО Е ОВА ПЛАААС!“ – Кога погледна од прозорецот веднаш се јави на 192 и двајца полицајци дојдоа со силната сирена ТИРУ-РИРУ, ТИРУ-РИРУ, а кравата победносно викна МУУУУУ, а кокошката КО-КО-КОДА, ХИССС рекоа гуските, КВАК рекоа пајките, коњот рече НЕЕЕЈ, прасето рече ГРОФФ, овците рекоа БЕЕЕЕ, кучето рече ВУФ, фармерот извика радосно УРАААА, двете мачки среќни предеа, а бубамарата не рече ништо. Ама беше многу радосна.

Нашата работилница се случува на една фарма. Затоа учениците ги прашуваме: Што е фарма? Кој живее таму? Да ги наброиме живеалиштата на животните во фармата…

Како зборуваат животните? На проектор се покажуваат животните од фармата и со дечињата се вежба правилниот изговор на звуците коишто ги испуштаат животните. Дечињата имаат можност да ги видат животните, да ги чујат реалните звуци и да ги имитираат истите).

Потоа се бираат девет доброволци, секој извлекува по едно ливче. Ги претставуваат животните што ги извлекле. Седнуваат околу таблата и се бара од нив да го чуеме звукот од животното што го претставуваат.

Потоа се чита приказната со тоа што се анимираат децата да ги имитираат звуците од своето животно низ читањето.

Се поставува таблата со отпечатена фарма и на дечињата им се покажува роботчето коешто е маскирано во комбе во кое се крадците. Како работи роботчето се покажува низ претставување на планот од крадците: Роботчето тргнува од портата, поминува покрај коњот, а потоа врти десно, околу езерцето покрај прасенцето. Од десната страна поминува покрај овците, и на крај до куќата, за да стигне до кравата.

 Од приказната чувме дека Бубамарата им кажала на сите животни одделно за тоа што го чула. Учениците имаат задача да го програмираат роботчето кое всушност е Бубамарата за да стигне до животното што го претставуваат, за да му шепни што чула и да им го каже планот како да ги прелажат крадците.

Откако сите животни се информирани за планот, дечињата во улога на животните се обидуваат да го расипат планот и да ја спасат кравата со тоа што добиваат насоки кои звуци да ги испуштаат:

Коњот треба да вика: ГРОФФФ

Гуските треба да викаат: МЈАУУУ

Прасето треба да вика: ИИИИИИ

Кучето треба да вика: Беее

Пајките треба да викаат: МУУУУУУ

учениците, учесници во работилницата

Така што кога крадците ќе дојдат до портата, стигнуваат до коњот, одат право кон гуските, вртат десно и одат кон прасето, еден чекор напред, па лево кон кучето, уште еднаш лево и право во езерцето со пајки. Сите деца го имитираат звукот на плисокот од комбето во езерото).

Се имитира звукот на полициската сирена, според приказната, од плисокот во езерото се разбудил фармерот па веданаш повикал полиција.

Дечињата имаат задача да го најдат најраткиот пат од портата до езерото, програмирајќи го роботчето-полициска кола.

За крај на дечињата им се даваат делови од една сложувалка кој е слика од бубамара.

Автобиографија

Наставната единица Автобиографија оваа година ја сработивме на овој начин:

Во издание на Просветно дело има една едиција НЕВЕРОЈАТНИ ПРИКАЗНИ. Една од тие книги е и 20 НЕВЕРОЈАТНИ ЕКО ХЕРОИ. Во едицијата направени се автобиографии за многу познати луѓе. Една од тие автобиографии е и автобиографијата на Грета Тунберг. (тоа во реалност не е напишано од неа, но стилот и начинот на раскажување содржи автобиографски елементи и е одличен за основно).

Илустрација од книгата

Започнавме со разговор за Грета Тунберг. Дел од учениците чуле и знаеја, па споделија некои информации. Ја прочитавме „нејзината автобиографија“ од книгата и изгледавме едно промотивно видео:

Тука се отвори и кратка дискусија: дали некој од нив направил нешто слично или планира да биде дел од некоја еколошка акција.

Бидејќи наставната единица е поим за автобиографија, се вративме на теореткиот дел и учениците ја запишаа дефиницијата: Автобиографијата е литературно-научен вид творба во која авторот го раскажува својот живот, сопствените доживувања, а ги изнесува и условите во кои живее и работи.  Ги изделивме научните карактеристики наспроти литературните од претходно прочитаниот текст.

Сепак би било погрешно на овој час ако не се споменат автобиографиите на Прличев и Цепенков, па затоа во вториот дел од часот се читаат извадоци и се објаснуваат – бидејќи јазикот на кој се пишувани е тешко разбирлив за учениците.

Особено интересен е извадокот за тоа како Марко го добил својот прекар Цепенко:

„Татко ми се викаше Коста Марков Цепенков. Дедо ми беше от село Ореоец, Прилепско и работеше самарџилак во Прилеп. Деда ми јаз не го зафтасаф. Татко ми прикажуаше за деда ми, како му го клале прекарот Цепенко. Еден неделен ден бил обуен со едни бели гајчи, многу разцепени, дури до газот, и излегол настред село да играт со децата. Едно [г]о виделе и му свикале: „Марко Цепенко, Марко Цепенко”,и от тои ден беше му останало прекарот Цепенко.“

На крајот од часот учениците добијаа наставен лист: Фејкбук (Fakebook), кој всушност претставува копија на Фејзбук ѕид. Запишуваа статуси и податоци за нив. Односно креираа своја автобиографија.

Второ видео на Јазичната патрола

Јазичната патрола на Денот на македонскот јазик го сними своето второ видео. Ова видео содржи основни правила од Правописот на македонскиот јазик за пишување голема и мала буква. Идејата е бушава – да се пренесе порака дека писменоста секогаш треба да биде „во мода“.

#2

Ден на македонскиот јазик

Кога празнуваш некој ден, ден што ти значи, радосен си… и таа радост е уште поголема кога некој однадвор ти честита и ја дели радоста со тебе.

Учениците од Средното медицинско училиште од Зајечар, Република Србија, под раководство на нивната класна раководителка Ленче Бумбароска-Радосављевиќ, снимија кратко видео со кое ни го честитаа Денот на македонскиот јазик. Во видеото рецитираат стихови од антологиската песна „Т га за Југ“ од Константин Миладинов.

видео од честитката

Драги наши пријатели, ви благодариме за вниманието!!!

Девојчето од Шестата Месечина – лектира која отвора нови светови

Серијалот за Нина

Продолжуваме со практитката да ја работиме лектирата на несекојдневен, активносен начин 😊

Лектира која за некои ученици беше премногу детска, но за други предизвикувачка и богата со информации кои можат да се искористат во активностите на час.

Еве како ја сработивме:

На почетокот, неизбегнувајќи го класичниот дел на претставување на авторката, нејзиното вистинско име и фактот дека е наш современик, ги споменавме и нејзините книги кои се поврзани со серијалот на Нина. Тоа овозможи да се мотивираат учениците да продолжат да ги читаат и другите книги и да се запознаат со понатамошниот тек на главното дејство.

Дискусија и разговор со учениците, при што се проценува на индивидуално ниво, низ прашања, дали е прочитана лектирата. Во текот на тој процес се задаваат активностите и учениците се вклучуваат.

Алхемиска формула

Еве дел од активностите:

  1. Напиши азбука која ќе биде азбуката од Ксораск. За секоја наша буква напиши една ксораскова. Потоа со неа напиши реченица.
  2. Нацртај го симболот на Каркон. (буквата К)
  3. Опиши еден лик: Љуба можеби
  4. Состави една алхемиска формула која може да направи нешто, користи ги опишаните суптанции од крајот на книгата.
  5. Нацртај ги клучевите што ги доби Нина од дедо ѝ
  6. Нацртај го Ксоракс – нацртај галаксија каде е
  7. Кој ќе биде твојот извик? Измисли еден. (како оној на Нина: Жими сите чоколади на светот…)
  8. Спореди ја Бескрајна приказна со Нина – книгите – барај сличности
  9. Најди ги Велигденските Острови, каде се? Истражи нешто за Моаи?
  10. Збакио – нацртај го. Измисли некое слично суштество и опиши го.

Бидејќи со учениците ја имавме сработено „Бескрајна приказна“ од Михаел Енде, можевме да правиме споредба на двете нарации и да пронаоѓаме многу сличности во нив. Ликот на Бастијан и Нина, на Атреј, на волшебните средства и волшебните суштества, нивните мисии… отвараат многу дискусии кои го богатат часот и кај учениците поттикнуваат креативно размислување.

Од ученичката Душица Петкоска

Интервју со градоначалникот Борче Јовчески

Во рамките на наставната програма по македонски јазик, учениците од шестите одделенија реализираа проект: „Правиме интервју“. Целта на проектот беше да ги научиме основите на интервјуирањето, како изгледа процесот и која е потребна подготовка за едно добро интервју.

Четири одделенија беа поделени во групи (вкупно 16) и секоја група направи по едно интервју. Беа интервјуирани: наставници, стручна служба, директор, актери, спортисти… едно од нашите омилени интервјуа беше интервјуто со градоначалникот на Прилеп, господинот Борче Јовчески.

Моите мали новинари беа гости кај градоначалникот и со него поминаа убаво време. Восхитувачки беше тоа што учениците цел ден зборуваа за посетата на општината, средбата со градоначалникот и подароците што ги добија. Искуството е непроценливо, а радоста незимерна.

Еве што сработија учениците:

Јазична (бушава) патрола

Промотивно видео

Драмската секција оваа година реши да формира ЈАЗИЧНА ПАТРОЛА. Патролата има цел да претставува на креативен начин правописни правила и правописни грешки.

Промотивното видео ја претставува нашата акција. Деновиве ќе следат уште видеа кои ќе бидат поставени на Тик-ток. Гледајте нЕ!

Од снимањето…

Меѓународен ден на мајчиниот јазик

Ако разговараш со некој на јазикот што го знае, ќе допреш до неговиот ум. Ако зборуваш со некој на неговиот јазик, ќе допреш до неговото срце.

-Нелсон Мандела-

Мајчиниот јазик е јазикот кој си го научил прв, јазикот на кој наједноставно се изразуваш, јазикот на кој што зборуваш кога си полн со емоции…

Меѓународниот ден на мајчиниот јазик почнува да се празнува во 1999 година. Мотивацијата за тоа прославување е немилиот настан во Бангладеж во кој многу луѓе ги изгубиле своите животи борејќи се за својот мајчин јазик.

Славењето на Денот на мајчиниот јазик би требало да нè потсети за грижата за својот јазик, но и да ни укаже за присуството на други јазици и на нашата должност тие да ги почитуваме и да ја промовираме лингвистичката разновидност и повеќејазичност низ светот.

Секоја култура има јазичен систем кој овозможува меѓусебно комуницирање помеѓу луѓето. Јазикот ги отелотворува вредностите и значењето на самата култура. Го означува човековиот културен идентитет.

Тој има големо влијание врз нашата перцепција и како ние се изразуваме за она што го гледаме. Оттука јазикот, како основно средство за комуникација е дефинирачка карактеристика на една одредена културна популација. Заедничкиот јазик не е само знак за општествени идентитет, туку е и означувач на заедничка историја, обичаи, верувања и вредности.

Затоа денес моите ученици од додатната настава поделија пораки во сите училници и канцеларии во училиштетот. Им прочитаа на учениците за значењето на Денот, со надеж дека пораките што ги направија ќе допрат до нивните срца.

        Да го негуваме нашиот јазик со тоа што ќе го научиме!

Сакајќи си го својот јазик, ќе ги сакаме и почитуваме и другите јазици.

СЕКОЈ ЈАЗИК Е НЕЧИЈ МАЈЧИН ЈАЗИК!

Вежби за прирок – пантомима

Пантомимата започна

Синтакса… прирок… кога ќе сфатат дека глаголот не е прирок 😊 е тогаш работите се комплицираат. Па кога поминале два часа во објаснување за глаголски и глаголско-именски прирок и сега треба да се работат вежби… уф… знае да биде гоолем предизвик.

Како ние го направивме часот интересен?

Ни се смачи од маските, па решивме да одиме надвор. Во училишниот двор. Секој ученик носеше дополнителен учебник 😊 на кој можеше да седи, тетратка и пенкало.

Во круг заеднички повторивме за главни реченични членови, која е функцијата на прирокот, како можеме да го препознаеме во реченица и какви видови прирок има.

Погодување…

Откако се доби впечаток дека знаеме по нешто, почнаа активностите:

Учениците се делат во пет групи (поделбата е 1,2,3,4,5 – се именуваат со броеви како што седат во круг. Оваа поделба може да биде и покреативна, на пример да се направат листови со животни и учениците да влечат. Штом им се даде знак, почнуваат да го имитираат звукот на животното што го извлекле и така според звукот се групираат во група).

Групите си заземаат позиции и почнува ПАНТОМИМАТА.

Првата пантомима е: погоди што правам? (ученикот стои пред групата и прави некакво движење, учениците треба да го погодат дејството. Штом го знаат, ученикот им кажува: прост или сложен. Тие треба да напишат реченица во која ќе имаат прост глаголски прирок или сложен глаголски прирок)

Пр: Сара прави движења дека ТРЧА. Ученците запишуваат: Сара трча. Или запишуваат: Сара почна да трча.

Така играат додека не помине два пати секој од учениците во групата.

Втората пантомима е: која професија сум? (ученикот прави движења кои се карактеристични за професијата која треба да се погоди, аучениците откако ќе погодат запишуваат.

Пр: Таа е наставничка. Тој е доктор, Таа е гимнастичарка или Таа треба да биде наставничка, Таа почнува да станува многу добра гимнастичарка и сл., и добиваат глаголско-именски прироци.

Потоа речениците се читаат во групата и се потенцираат прироците.