Изложба: За изгубениот Сефардски свет

На 25.9.2018 во изложбениот салон на домот за култура „Марко Цепенков“ беше отворена изложбата „За изгубениот Сефардски свет“ – патувачка изложба од еврејскиот историски институт „Центропа“ во соработка со Меморијалниот музеј на холокаустот – Скопје. Овој институт од 2000 година работи на собирање интервјуа и приказни од Западен Балкан поврзани со холокаустот и со животот на Евреите. Исто така, со дел од тие материјали снимаат документарни филмови кои се одлични дигитални ресурси за настава.

Благодарение на „Центропа“ и „Меморијалниот музеј на холокаустот“ јас бев дел од нивниот семинар на кој се запознав со нивната работа и проследив дел од документарните филмови. Исто така имав и тогаш можност да ја видам изложбата.

На изложбата, покрај секој панел, стоеја спремни ученици, подготвени од нивиот наставник Роберт Конески, кои знаеја многу работи поврзани со текстот и фотографиите. Исто така, изложбата ја отворија и нашите талентирани ученици Михаил Јагуриноски и Марија Стојческа, со ладино песната Аидо Керида.

Наредните денови, додека изложбата беше поставена, заедно со наставничката Католина Јовеска – историја, со учениците држевме час на самата поставка.

Несекојдневното искуство и невообичаениот начин на држење час, нЕ направи сите среќни и нЕ научи на многу работи.

Еве како течеше часот:

ВОВЕДЕН ДЕЛ

Учениците претходно се воведени во она што ги очекува. Дискутирано е накратко за изложбата и за тоа што таа го претставува. Учениците заедно со наставничката одат во изложбениот простор на домот за култура „Марко Цепенков“.

Почнуваат со почетно разгледување на изложбата. Наставничката им ги објаснува термините: Сафарди, Евреи и холокауст. Одговара на прашања, ако ги има.

ГЛАВЕН ДЕЛ

Во средината на изложбениот салон наставничката поставува аквариум со прашања. Учениците влечат по едно прашање-предизвик.

Одговорот на прашањето го имаат на некој од изложбените паноа. Имаат 15 мин. Да продолжат со разгледување на изложбата и да го пронајдат одговорот. Наставничката, бидејќи претходно ја има видено изложбата и детално ја знае поставката, помага онаму каде што гледа дека има тешкотии да се пронајде одговорот. Но не со директно посочување на панелот, туку со потпрашања. Исто така, дава дополнителни објаснувања на они ученици кои го бараат тоа.

Прашања:

  1. Од каде дошле Сефардските Евреи?
  2. Раскажи ја накратко приказната за Бено и Роза.
  3. Каде се запознале Бено и Роза?
  4. Кои занаети од Шпанија ги донеле Евреите?
  5. Каков бил животот на Евреите со распадот на Отоманската Империја?
  6. Што станал Бено Русо кога завршила војната?
  7. Кои се причините што Бено Русо се приклучил на Хошомер? (наведи ги двете причини)
  8. Која е симпатијата на Бено?
  9. Кога се зеле Бено и Роза, кој друг се оженил?
  10. Што е Треблинка?
  11. Што знаеш за Аврам Садикарио, Исак и Салво Леви?
  12. На кој јазик зборувале Евреите Сефарди?
  13. Што е Центропа?
  14. Кога се венчаа Роза Камхи и Бено? Раскажи што најде за тоа случување?
  15. Што е Хошомер Хацаир (млада гарда)?
  16. Што пронајде за Јосиф и Вида Садикарио?
  17. Колку Евреи во 1544 живееле во Битола?
  18. Колку Евреи во 1863 живееле во Битола?
  19. Најди име и презиме на некој праведник и раскажи што прочита за него/неа?
  20. Најди неколку имиња на Евреи од Македонија кои што биле партизани.
  21. Што пронајде за Аврам Садиакрио и Жамила?
  22. Кого спасил Праведникот Богоја Силјановски во Битола?
  23. Кој ги скрил сестрите Калеф и нивната мајка?
  24. Најди една фотографија. Што гледаш? Кои прашања ти дојдоа?

Прашањата се фокусирани на Евреите од Македонија или Евреите кои имаат некаква поврзаност со Македонија. Причината за тоа е да им бидат приказните поблиски и полесно да развијат емпатија.

ЗАВРШЕН ДЕЛ

Откако сите одговори се пронајдени, ги собира учениците во круг и бара од секој да го прочита прашањето и да го даде одговорот. Поставува дополнителни прашања ако има потреба или ако се во функција на дознавање на повеќе информации. Така учениците усно се изразуваат и го богатат својот речник, а останатите ученици добиваат информации кои можеби не ги забележале додека ја гледале изложбата.

За домашна работа учениците од информациите што ги дознаа од изложбата, но и од интернет страницата: http://www.lostsaphardworld.org треба да напишат состав на тема: „Што научив јас за Евреите Сефарди, како тоа влијаеше на мене?“

Исто така, со учениците од деветто одделениа, наредниот ден го изгледавме документарниот филм за Роза и Бено и така учениците ги продлабочија своите знаења кои ги стекнаа на изложбата.

IMG_20180928_131502.jpg

ЗУ(Заедница за учење)

dav

Прилепските професори по македонски јазик и литература формираа професионална заедница за учење. Имено заедницата е друштво кое е дел од сојузот на друштва на професорите по македонски јазик и литература (Сојуз на ДМЈЛ)

Оваа иницијатива се реализира поради желбата на голем број од професорите и професорките. Првата официјална средба беше одржана во ООУ „Кочо Рацин“, поддржана од советничката од Бирото за развој на образованието, Оливера Тодороска.

ЗУ (Заедницата за учење) е иницијатива произлезена од професорите по македонски јазик.
Таа е гласот на посветениот наставник, алатка која помага да бидеме подобри и ветер кој ќе ги истурка облаците на незнаењето.
Заедницата ги сочинува сите професорки и професори по македонски јазик и литература кои сакаат да напредуваат и да бидат достојни поколенија на св. Климентовиот аманет.

Идејата за оваа заедница е пред сЕ:

  • професионален развој
  • соработка
  • јакнење на капацитетите
  • подобрување на наставната програма по македонски јазик и литература
  • дружење
  • промоција на македонскиот јазик
  • споделување позитивни практики
  • поддршка…

Средбата течеше според агендата:

9:30 – 9:45 Регистрација на учесниците
9:45 – 10:00 Поздравен говор од советничката Оливера Тодороска
10:00 – 10:20 Работилница –предизвици очекувања

Љупче Петрески

10:20 – 10:45 ·        Формирање активи (актив на основни училишта, актив на средни училишта)

·        Избор на координатори

10:45-11:10 Работилница: Што ми треба?/Што можам да помогнам?

Јулијана Талеска

11:10 – 11:30 дискусија
11:30 Затворање на средбата, насоки за иден состанок по активи

На координативната средба се избраа координатори од сите основни и средни училишта и се изведоа две работилници во кои се излистаа пред сЕ очекувањата на членовите, но и она што тие можат да го дадат за заедницата и она што им треба од неа.

Координатори по училишта

 Основни училишта

училиште координатор
„Климент Охридски“ Јулијана Талеска
„Кире Гаврилоски – Јане“ Сузана Николоска
„Блаже Конески“ Љубица Јованоска – Пашоска
„Гоце Делчев“ Билјана Јагуриноска
„Кочо Рацин“ Благојче Ристески
„Добре Јованоски“ Панде Магдеска
„Рампо Левката“ Билјана Ацеска
„Страшо Пинџур“ Љупче Петрески
„Круме Волнароски“ Марија Грижоска
„Кирил и Методиј“ Ирена Трајкоска
„Ѓорче Петров“ – Ропотово Соња Кировакова

Средни училишта

училиште координатор
СОУ „Ѓорче Петров“ Жанета Видевска
Гимназија „Мирче Ацев“ Весна Михаиловска
СОЕПТУ „Кузман Јосифоски – Питу“ Цеца Видова – Трајческа
СОУ „Орде Чопела“ Елизабета Пирганоска
„Ристе Ристески – Ричко“ Андријана Челебитова

Низ работната средба се дискутираше и за тековни прашања поврзани со наставнито процес, планирањето на програмите и новиот список за лектирните изданија.

Сите заедно го поздравивме процесот и договоривме средба за октомври. На таа средба ќе се изготви годишната програма која што ќе прозилезе од сите нас.

Нашите активности може да ги следите на блогот: zuprilep.wordpress.com

Завршен настан на проектот CINEDIVERSITY

DSC_0504.JPG

На 3 август 2018 во просториите на кино-салата „Мис Стон“ во 18 часот, се одржа завршен настан на кој присуствуваа учесниците од проектот и беа презентирани финалните производи – кратки филмови.

На настанот дефектологот Светлана Миоковиќ – Томеска одржа краток говор во кој ги образложи активностите со учениците и ја потенцира важноста за вклученоста  и  на учениците со посебни образовни потреби.

DSC_0483.JPG

Учениците од „Климент Охридски“ и „Добре Јованоски“ заедно со Анастасија Бошкоска во рамките на проектот направија три кратки филмови користејќи ја техниката stop motion.

Еве линкови до филмовите:

https://youtu.be/YD4tOighrBw – Еко порака

https://youtu.be/PdStn3-5CBE – Караница

https://youtu.be/JPc4xkYYVwk – Разговор меѓу Марс и Планетата Земја.

Проектот  CINEDIVERSITY е проект на USAID за граѓанско учество преку стипендирање на млади преку LEAD MK програма, со цел младите, во рамки на нивни проекти, да придонесат во напредок на општеството на културното и образовното ниво.

Најважното од сЕ во овој проект беше тоа што беа вклучени ученици од различни етнички заедници, но и ученици со посебни образовни потреби кои заедно со наставничките, родителите и добронамерниците кои се вклучуваа во активностите поминаа прекрасни три дена дружење.

Учество на конференцијата „Развојните потреби во процесот на меѓуетничкa интеграција во образованието“

 

_DRG3894.jpgНа 12.6.2018 во хотелот „Холидеј Ин“ бев дел од конференцијата „Развојните потреби во процесот на меѓуетничкa интеграција во образованието“. Конференција која е реализирана од здружението Мировна Акција и Центарот за мировни студии од Загреб, дел од проектот Поддршка на процесот на интегрирано образование во училиштата.

На настанот се зборуваше за:

  • Значењето на процесот на меѓуетничка интеграција во образованието
  • Предизвици во спроведувањето на меѓуетничка интеграција во образованието (МИО)
  • Иднина и развој на интегрираното меѓуетничко образование во Македонија
  • Позитивни искуства во спроведување на меѓуетничкото образование

Како панелисти, но и како учесници во дискусиите беа многу значајни луѓе од образованието и невладиниот сектор, како на пример: Софи Бомонт (Програмски менаџер – Делегација на ЕУ), Зеќирија Хасипи (Директор на Бирото за развој на образованието), Антонела Стојаноска (Државен просветен инспекторат), Надица Костоска (Министерството за образование и наука), Ванчо Петрушевски (Заменик директор на Бирото за развој на образованието, Небојша Мојсовски (Македонски центар за граѓанско образование), Ана Битољану (Прва детска амбасада во светот Меѓаши), Ивана Милас (Нансен Дијалог Центар Хрватска), претставници од невладини организиации кои делуваат во оваа област, но и најмногу значајните за овој процес: наставниците и професорите заедно со нивните директори, кои беа дел од проектот.

Низ дискусиите се отворија многу прашања кои нЕ мачат низ процесот кој веќе пет години е дел од образовниот систем. Се заклучи дека тоа е многу важен процес кој е поврзан со иднината на оваа земја, но и процес кој не треба да се истурка на сила.

Незадоволството за задолжителноста, немањето финансиски средства и несоодветната едукација на наставниците за овој тип активности беа клучните работи кои го туркаат овој процес кон форма и прават контра ефекти.

Сепак, присутните натавници и професори, веќе докажани „борци“ во ова поле искажаа позитивни практики и споделија со сите сработени активности кои го красеа ѕидот на работната сала.

Еден прекрасен проект, една прекрасна конференција и можност за дискусија и повторно среќавање со новите пријатели.

 

Centropa – семинар со поддршка на Меморијалниот центар на холокаустот во Скопје

32687922_1728576240554390_5388204345923731456_o.jpg

Од 4 до 6 мај ја имав несекојдневната можност да бидам дел од шестиот по ред семинар во „Меморијалниот центар на холокаустот“ во Скопје. Имено се работи за семинар за наставници припремен и спроведен од ЦЕНТРОПА со поддршка на Меморијалниот центар на холокаустот.

Невладината организација од Австрија најпрвин почнала со собирање приказни, интервјуа и фотографии на Евреи кои пострадале или преживеале во холокаустот. Сето тоа го складирале во базата на податоци на интернет. Еден ден решиле од тие интервјуа да прават документарни филмови за кои подоцна им текнало да ги користат во настава.

Токму поради тоа се најдов и јас на семинарот. Наставници и професори од Македонија, Хрватска, Словенија и Србија беа дел од прекрасно случување од кое многу се научи.

Семинарот се одвиваше во просториите на Меморијалниот центар. Наставниците добивавме едукација од вработените од Центарот која вклучуваше и историја на Сафардските Евреи, поединости за Евреите од Македонија, злогласниот период на депортација во Треблинка… и прошетка низ новата поставка во музејот која што ми остави многу силен впечаток.

Маја Суша заедно со вработените во Центарот беа добри домаќини кои ги делеа истите цели со сите нас: да научиме што било, да споделиме и да работиме на тоа – никогаш да не се повтори.

Три работи ме воодушевија:

  1. Можноста на филмовите да се искористат во процесот на меѓуетничка интеграција – податливи, сведочат за тоа колку е важно да се има соживот, за тоа дека многу лесно може историјата да се повтори…
  2. Дискусиите со колегите и споделувањето на добри практики: часови, проекти, интеграции…
  3. И потребата на организаторите да ги претстават Евреите како сите нас, односно да ги претстават онакви какви што навистина се – исти како нас!!! Свесноста за тоа дека е време да се излезе од позицијата на жртви, да се крене глава, да се оди напред и да не биде холокаустот единствена асоцијација за Евреите.

Она што сакам да го споделам е линкови од документарните филмови, од кои ќе издвојам неколку:

ДРУГИОТ ПАТ http://www.centropa.org/node/83049

ПРЕЖИВУВАЊЕТО ВО САРАЕВО http://www.centropa.org/centropa-cinema/prezivjeti-u-sarajevu-prijateljstvo-za-vrijeme-rata

ТРИ ВЕТУВАЊА http://www.centropa.org/centropa-cinema/matilda-kalef-three-promises

РИФКА И ЕЛВИРА http://www.centropa.org/centropa-cinema/rifka-and-elvira-coming-age-time-war

И особено го препорачувам македонскиот филм БЕНО И РОЗА http://www.centropa.org/centropa-cinema/beno-and-roza-kamhi-years-make-their-own?subtitle_language=

Ги има уште, но не сум ги изгледала сите… сигурно ќе се најдат уште поинтересни и попогодни за настава…

Во иднина со идеите кои ги видов таму и со соработката на моите драги колешки по историја и граѓанско образование, верувам дека ќе произлезат добри практики кои ќе ги споделиме со сите.

 

МИО – проект: „Над разликите“

 

Една од работите кои ме прават особено среќна е тековниот проект „Над разликите“. Проект кој се реализира со три училишта: ООУ Климент Охридски, ООУ Кирил и Методиј с. Канатларци, ООУ Лирија с. Житоше. Во групите учествуваа ученици Македонци, Албанци, Турци и Бошњаци. Проектот „Над разликите“  е поддржан од „Здружението Мировна акција Прилеп/Тетово во партнерство со Центарот за мировни студии од Загреб во рамки на проектот „Поддршка на процесот на интегрирано образование во училиштата” кој што е финансиран од Делегацијата на Европската Унија во Македонија и ЦИВИКА Мобилитас.

This slideshow requires JavaScript.

Досега се реализирани две средби на кои учениците се дружат, играат и творат креативни работи. Првата средба беше во паркот кај Судот, а втората средба во ООУ „Климент Охридски“. На двете средби учениците низ игровни активности се запознаваа и се дружеа. Имаа можност заедно да дружат четири етнички групи, да зборуваат на своите јазици и пак сите да се разбираат. Тренерите исто така зборуваат на својот јазик и секоја активност се парафразира – по моделот на Нансен интегрираното образование. Методот на парафразирање беше новост за мене. Доста ми се допадна и мислам дека беше несекојдневно искуство за сите. Секој тренер, претходно, во подготовките знае која активност следи. Тренерот назначен за таа активност го дава објаснувањето на свој јазик, а останатите тренери парафразираат што кажал/ла тој/таа. Значи не се работеше за класично, стерилно преведување, туку парафразирање. Учениците ја имаа слободата да зборуваат на кој јазик што сакаа, се слушаше понекогаш и англиски, француски и германски и сите се разбиравме. Богатството на јазици и опуштената атмосфера беа доказ колку убаво и лесно може да се живее заедно.

Трененрскиот тим: Аднан Мехмети, Јулијана Талеска, Ферди Булут, Ирена Трајкоска и Мирела Зијад – Шкријели се пет наставници од трите училишта кои го поддржуваат процесот и волни се за заедничка работа и градење на ново општество и подобро место за живеење. Тимот е обучен за вакви активности: дел од колегите преку Нансен – моделот за интегрирано образование, а дел преку обуките на Мировна акција и Центар за мировни студии – Загреб. Исто така дел од тренерскиот тим се членови на СИТ тимовите во своите училишта. Таа мешавина на искуства го носи квалитетот на целиот процес. Но пред сЕ волјата на колегите и желбата да се работи заедно.

IMG_20180427_181503.jpg

Мојата лична мотивација поврзана со овие активности ја најдов и кај останатите колеги. Се радувам на таа случајност и заедно со нив одиме над разликите!

Да се надеваме дека ќе има уште вакви проекти!

 

 

 

Проект CINEDIVERSITY

 

dsc_6958.jpgПроектот  CINEDIVERSITY е проект на USAID за граѓанско учество преку стипендирање на млади преку LEAD MK програма, со цел младите, во рамки на нивни проекти, да придонесат во напредок на општеството на културното и образовното ниво.

Нашата поранешна ученичка Анастасија Бошкоска, како координатор на проектот ни овозможи да реализираме прекрасна активност.

Ученици од ООУ „Добре Јованоски“ и ООУ „Климент Охридски“ заеднички работеа на кратки stop motion – филмови кои сами ги смислија.

Активностите беа проследени со игри за запознавање и градење на група. Учесниците беа ученици од различни етнички групи и во групите имаше и инклузирани ученици кои го збогатија настанот и придонесоа финалниот производ да биде уште поубав.

Соработката со колешката Падне Николоска продолжува, а поддршката од дефектологот Светлана Миоковиќ – Томеска е многу значајна.