Тадаааам! Еве го нашето табло. Голема благодарност на Ленче Бумбароска-Радосављевиќ којашто волонтерски го направи овој спомен. Се надеваме дека традицијата ќе продолжи и наредните години. Ова се учениците од деветто одделение кои со својата креативност создадоа многу убави моменти. Тоа останува засекогаш. Ви благодарам ученици! Бевте прекрасни! Ви посакувам успеси и чувајте ја театарската жар којашто ја запаливме!
Учениците од деветто одделние реализираа проект: Репортажа. Еве дел од креативните изработки:
Оваа репортажа е дел од учениците: Саша Бошков, Никита Николоски и Димитар Иваноски од 9-2 одделение.
Ученичките Ивана и Мирјана Думбалоски и Анастасија Амбароска од 9-1 ја направија репортажата за Матка.
Голем број ученици напишаа и патописи. И на сите им беше мотивацијата тридневното патување. Исто така тоа е еден поттик и вистински начин како да се изведе една екскурзија. Учениците треба за време на ексурзијата да имаат креативни задачи на кои ќе се фокусираат и ќе учат и креираат нови работи.
Првата задача е учениците да направат табела во која ќе ги внесат имињата на сите девет зависносложени реченици. Потоа во табелата ги нпишуваат и сврзниците. Така ќе имаат појасна слика за секоја реченица одделно.
Втора задача е да изберат по еден сврзник од секоја реченица и да напишат девет реченици.
Трета задача е играта бинго. На посебно ливче или во тетратката цртаат табела со девет колони. Задачата е да пристапат до девет различни ученици на коишто ќе им прочитаат по една реченица од претходно напишаните. Ако ученикот погоди каква е реченицата во табелата штиклираат со точно, ако погреши со неточно.
Ако има ученик со сите девет полиња точно одговорени реченици вика БИНГО! Во спротивно, се бараат линии и се освојуваат поени, знаци, чоколада, привилегии за следната вежба…
Светот на Хари Потер е одлична матрица на која може да се реализираат многу работи од наставната програма за деветто одделение. Книгата „Хари Потер и каменот на мудроста“, е сè уште актуелна приказна и изобилува со опции кои може да ги направат часовите интересни и продуктивни. Оваа лектира не е задолжителна, но јас никако не би ја заобиколила.
Во духот на интеграцијата, месец јануари и дел од февруари го посветивме на Хари Потер. Нашиот проект го нарековме: „Во светот на Хари Потер“. Приказната започна пред да заврши првото полугодие. Учениците имаа задача да се „заразат со потеризмот“ и читајќи го романот, требаше да се подготват за авантурата што започна со второто полугодие.
Бидејќи првото полугодие го завршивме со наставната единица: Изразни средства во филм, второто полугодие го започнавме со презентација на проектите изработени од учениците во кои применуваа по избор некое од изразните средства. За да се заокружи тој материјал, второто полугодие го продолживме со гледање кратки видеа во кои се прикажани изразните средства од филмовите за Хари Потер.
Го гледавме трејлерот на филмот, за да ги заинтересира оние што не го гледале да го гледаат:
Гледавме и видеа како се снима филмот:
како се прават визуелните ефекти:
костими и шминка во Хари Потер:
Овие активности беа вовед во приказната. Видеата помогнаа уште повеќе да се заинтересираат за приказната, некои дури ги наведе и да ги изгледаат сите филмови, помал дел почнаа да ги читаат другите делови од серијалот. На интернет, само со мало пребарување може да се изнајдат многу корисни и визуелно интересни видеа.
Анализата на романот ја започнавме со биографијата на авторката, но не класично читање, туку изнесување на еден факт кој им оставил впечаток. Оваа техника ја користам и за да вежбаме активно слушање. Учениците слушаат внимателно кој факт го споделуваат другите, па кога ќе им дојде ред читаат досега некажан факт или ако сите нивни факти се веќе изнесени, велат: „понатаму“. Тие факти отворија кратки дискусии: Зборувавме и за родови прашања: за советот на уредникот од издавачката куќа која решила да ја печати првата книга, да стои име кое ќе звучи како да е книгата напишана од маж, бидејќи сметал дека машките читатели нема да купуваат книги од жена. Или тоа што идејата за Хари Потер ѝ дошла додека се возела во воз… дека книгата била одбивана од повеќе издавачки куќи… дека сега Џ.К.Роулинг е многу богата писателка, а пред да ја стекне таа слава била на работ на егзистенција… Сите овие поединости беа убави поуки за сите нас.
Потоа влеговме во филмот 😊 Секој од учениците си направи УЧЕНИЧКА ЛЕГИТИМАЦИЈА
На еден дел од тетратката за лектири се нацртаа себе си.
Потоа го бараа своето волшебничко име, користевме готови имиња на англиски јазик (ги изнајдов на Printerest има безброј идеи), ние ги преведивме и ги имаме сега за идните генерации волшебници:
Волшебник
Првата буква од името
Последната буква од презимето
А-В
Албус
Флит
Г-Е
Аргос
Лок
Ж-И
Сириус
Свит
Ј-М
Арсениус
Думбал
Н-Р
Перси
Паркинсон
С-У
Ерол
Гош
Ф-Ч
Демитриус
Хафел
Џ-Ш
Вирџил
Грин
Волшебничка
Првата буква од името
Последната буква од презимето
А-В
Калипсо
Дор
Г-Е
Минерва
Спарт
Ж-И
Атена
Вик
Ј-М
Корнелија
Паф
Н-Р
Миранда
Хоуп
С-У
Виола
Хафал
Ф-Ч
Хермија
Свит
Џ-Ш
Росалин
Грејџер
Потоа следуваше Капата Бирачка. Не ја направиме, иако на интернет има многу видеа кои можат да се искористат за да се направи од картон. Може дури и да се нарача од интернет… Ние едноставно отпечативме ливчиња со бројот на учениците од сите четири куќи и секој влечеше по едно ливче. Среќни беа само Грифиндорците 😊 што покажуваше дека голем дел од нив ја имаат читано книгата и се идентификуваат со главните ликови.
Од поделбата на еден евидентен лист се запишаа сите ученици и низ сите часови посветени на овој проект учениците добиваа плус за активност. На крајот од потеровските часови се избра куќа победник (онаа група која имаше најмногу активност) и ученик на генерацијата (ученик што имаше најмногу плусови). На овие ученици може да им се даде некоја награда, претходно подготвена. Може обележувачи за книги во стилот на Хари Потер… може да се направи пехар… има многу начини кои не мора да чинат многу, а да им останат како спомен.
Во својата легитимација ја запишуваат куќата каде што ги избрала „Капата Бирачка“ и се вклучуваат во разговорот. Дел од учениците ги имаат гледано сите филмови, имаше некои кои ги имаа прочитано и книгите. Па се зборуваше за карактеристиките на волшебниците, за тоа што е ПАТРОНУМ, што е БОГАРТ, АНИМАГУС… и од тоа произлегоа следните особености кои ги запишуваа во својата легитимација:
Кој е твојот патронум?
Во што се престорува богартот кога ќе го видиш? (кој е твојот најголем страв)
Во кое животно се трансформираш? Каков анимагус си?
Кое животно го имаш? (Знаејќи дека Хари го има Хедвик, Рон го имаше глушецот, Хермиона портокаловата мачка, Невил жаба… учениците беа креативни па имаа најразлични животни, од лав до камелеон.
Учениците во своите легитимации ги запишаа и своите омилени предмети и неомилени предмети коишто ги слушаат во Хогвортс. Тука чувме многу интересни предмети кои, за жал не се предаваат во нашето училиште 😊: Напивки, Одбрана од мрачни сили, Трансформација, Ботаника, Летање со метла, Волшебни суштества, Историја на волшебниците, Претскажување…
Малку се шегувавме, па дававме наше мислење кои од предметите може да ги предаваат нашите актуелни наставници. Јас го зазедов местото на Минерва Мегонагал 😊 и се радував што не сум професорката Трилони 😊 (иако Ема Томсон многу си ја сакам) некој го спомна и нејзиниот предмет како опција да го предавам јас, ама го изигнорирав.
Учениците запишуваа и какви им се стапчињата. Па имаше многу интересни идеи: ореово дрво и влакно од еднорог. Буково дрво и пердув од паун…
Тие импровизираа со пенкалата кои им станаа стапчиња и ја изведуваа својата омилена магија која ја запишаа од таблата:
Користејќи го речникот на латински јазик https://mk.glosbe.com/la/mk и консултација со професорка по латински јазик сфативме дека авторката многу умешно ги користи латинските корени на зборовите и оформува уметнички зборови кои звучат латински и така ги создава магиите. Не се сите поврзани со конкретни латински зборови. Некои влечат паралели, а некои се целосно измислени и само звучат латински. Па заедно со ученците ги запишавме магиите и клетвите кои најмногу се користеа и низ нивната употреба во филмот ги влечевме значењата:
Аксио – кога сакаш некој предмет што е оддалечен од тебе да дојде кај тебе.
Редукто – враќа назад, поправа нешто што е расипано (Хермиона му ги пораваше очилата на Хари кога му се кршеа)
Импедименто – препрека, пречка. Да се запри некоја клетва која доаѓа кон тебе или да се задржи да не падне на тебе.
Протего – заштитува, заштитуваш некој да не му падне клетва нему.
Алохамора – да се отвори затворена врата, овде не најдовме поврзаност со латински (recludo – отклучувам, incendo – запалувам)
Вингардиум левиоса – некој предмет или човек да лебди во воздух
Дифендо – да се одбраниш од магијата што ти доаѓа
Експекто патронум – заштитна светлина која зема некоја форма и штити (Хари се заштитуваше од дементорите)
Силенцио – некој да го замолчиш, да не му се слуша глас
Ступифај се здрвува, се закочува. Оваа магија ја искористи Хермиона на Невил.
Експелиамус – брка, истерува, ја трга настрана клетвата. Оваа магија најмногу ја користеше Хари.
Круцио – распнување или мачење – смртна клетва што ја користат лошите волшебници.
Адава кавадра – директно убивање. Клетвата од која само Хари има преживеано.
Штом се заврши со ученичката легитимација, преминавме на игра. Игравме пантомима. Зборовите кои се објаснуваа беа поврзани со содржината: волшебник, метла, був, Капа Бирачка, волшебно стапче, котел, змија, пајак, глушец, мачка, напивка, еднорог, трол, Хогвордс експрес… може и да се остави на учениците да измислуваат сами.
Еден поголем дел од часот помина во преглед на содржината низ прашања, за кои добија плусови во евидентните листови и токму тие прашања изнудија дискусии и учениците поставуваа многу прашања. Првиот дел отвора многу дилеми, а тие, љубопитни сакаат да знаат како ќе одат работите.
За да може да се одговори на сите прашања или да се мотивираат за да ги читаат треба да се имаат прочитано сите книги. Како направив јас: ги прочитав сите седум книги на македонски јазик, ги изгледав филмовите, потоа ги слушав како аудио книги во оригинал, на англиски јазик. Така, поткрепена со целата приказна, а исто така и со филмовите Фантастични ѕверови, ја имам јасната слика на волшебничкиот свет.
Сметам дека секој наставник треба да ги има овие знаења за да може да создава активности кои ќе им бидат интересни. Дури и да има ученици кои не ја прочитале, а ги гледале филмовите, со нив може да се работи на усно изразување. Да им се даде можност да се истакнат на часот, тоа ќе им ја зголеми самодовербата, ќе добијат желба и да читаат. Сум имала неколку вакви примери, вниманието и давањето простор прави чуда кај децата!
Следна активности ни беше листање на настани кои за учениците беа интересни. Ги запишавме на таблата и потоа секој во својата тетратка ги распореди според нивното значење. Учениците ги оценуваа со броеви од 1 до 10.
Пица: во секое од осумте парчиња од пицата да се запише име од некој од ликовите и да се нацрта симбол кој потсетува на него/неа.
Т-табела, споредба на ликови:
Лов на ликови. Оваа актиност ја искористив од планирањата за овој час од еден мој колега со кого споработуваме и навистина е една од најинтересните, а може да се користи со сите лектири. Имено, учениците запишуваат реченици кои се однесуваат на еден лик, другите треба да го погодат.
Секогаш во анализите на ликовите може да се користат и веќе видените: венов дијаграм и грозд
За да се поттикне фантазијата на учениците: Корица и содржина на еден од учебниците во Хогвордс:
Во таа насока, фантазирајќи, учениците добија и вакви активности:
казнет си (размисли што си направил) и треба да одиш во Забранетата шума. Што се случи таму?
имаш наметка на невидливост, за што ќе ја употребиш?
Што гледаш во волшебното огледало?
Дали би го чувал за себе Каменот на мудроста?
Кој играч би бил во квидич тимот?
Измисли игра, слична на квидич. Како се игра? Кои правила ги има?
Хагрид чува некое волшебно суштесво за кое ти бара помош да го причуваш. Што е тоа што ќе чуваш и како си помина со него?
И оваа листа може да оди до бесконечност… може и да им дадете на учениците да измислуваат задачи кои другите ќе ги исполнуваат…
За учениците со потешкотии во совладувањето може да им се даде да слушаат аудиокнига или да гледаат исечоци од филмот. А може за ученци со посебни потреби да им се отпечатат листови кои може да ги бојат на часот. На Принтерест има низа активности за помалите одделенија кои можат да бидат соодветни за ученици со посебни потреби.
И на самиот крај, кога сите активности се исцрпија, барем оние на кои се досетивме или ги уловивме од интернет, учениците добија задача да размислуваат за некој од ликовите. Се ставија себе си во улога на ученик во Хогвордс и ја раскажаа својата приказна во писмениот состав за кој допрва ќе добијат соодветни оцени.
Анализите на лектири треба да се најубавите часови. Таму треба учениците да се чувствуаат слободно, да ја засакаат книгата. Тетратките за лектира треба да бидат шарени, податливи и да мамат погледи дури и по години од нивната употреба…
„Спасувањето на Дедо Мраз“ е новогодишна претстава која ја работиме од почетокот на школската година. Главната рамка на приказната е заробувањето на Дедо Мраз од една вештерка која не ја сака Нова година бидејќи никогаш не добила подарок. Таа не била на листата на добри деца и поради тоа Дедо Мраз неа не ѝ давал подароци. Таа сака сите шумски животни и сите деца од светот да се чувствуваат како неа. Никој да не добие подарок! Но, едно мудро девојче кое многу сака да чита книги, а и будно ги следи социјалните мрежи, открива (на Инстаграм) во профилот на Вештерката дека таа многу сака приказни. Ама не сака приказни каде што има вештерки оти тие таму секогаш губат. Таа сака басни – приказни за животни, оти таму нема вештерки. Ете така, шумските животни кои на почетокот од претставата се забавуваа со Дедо Мраз и играа на новогодишна музика, повикани од девојчето, на Вештерката ѝ раскажаа три басни: Лисицата и Гавранот, Зајакот и Желката и Волкот и Јарето. Вештерката се воодушеви од тоа што го виде и реши да стане добра. Го ослободи Дедо Мраз и му дозволи да им подели на сите добри дечиња подароци. Ама Дедо Мраз не ја остави ни Вештерката без подарок. За тоа што одлучи да биде добра, доби подарок и ветување дека ќе добива секоја година! На крајот, сите заедно играат на звуците на познатата „Ѕвончиња, ѕвончиња“.
Оваа приказна ги пренесе поуките за трезвена процена на ласкањата што ги добиваме, за многуте „лајкови“ и прегледи кои не значат ништо, за упорноста којашто треба да ја дадеме за да се оствари и тоа во што не веруваме дека можеме, за послушноста и држењето до ближните додека сме малечки и неискусни…
Учениците од драмската секција, којашто во оваа претстава броеше 14 ученици (тоа не е нашиот полн состав, нè има уште) се претстави пред четири одделенија во ООУ „Климент Охридски“ на часовите по македонски јазик. Тие беа гости кај своите помали соученици. Искуството беше непроценливо. Дечињата уживаа во тоа што го гледаа, а овие, „големите“ живееја да покажат што научиле.
Откако убаво се навежбавме со настапите по училниците кај одделенците, заминавме во градинката „Бизи Би – Монтесори“. Таму бевме топло пречекани од најубавата публика што можевме да ја замислиме. Дечињата не трепнаа цела претстава, а потоа нè опсипаа со прегратки и прашања.
Навистина, вреди човек да се вложи во еден ваков проект кој имаше буџет со еден минус пред бројот…
Како успеавме: Со волонтери 😊 како и секогаш: Голема благодарност за актерот Александар Тодески кој работеше со дел од учениците. Колегата по ликовно образование Влатко Николоски кој ни помогна со маската за желката, родителите на ученците кои се вклучија во изработките на маските. Некои шиеја (маската на Лисицата, на Јарето), печатеа (домашни печатачи во боја), позајмуваа… (од тетка ми, од братучед ми, има кај баба ми…) Колешката Наташа Колеска која редовно нè обезбедува со костимот за Дедо Мраз, но и со две убави елки-облекувалки, ученици-добронамерници, кои слушаат што ни треба, не се дел од драмска, ама сакаат да помогнат (Мила – наставничке имам четири обрачи, новогодишни се, со сенгулки со ѕвончиња, ќе ви ги донесам…) домашни работи, кукли, играчки… лепила, ножици, фломастери, креп трака (тоа е основен ресурс!)
И што имавме: имавме куклен театар направен од картонот од столицата што си ја купив минатото лето. Имавме кукли отпечатени, обоени од учениците, залепени на стапчиња за ражнич. Имавме три кукли-маскоти од Џамбо, позајмени од син ми Војдан, имавме маски отпечатени од интернет, залепени со лепило на картон, со ластик. Рециклирани стари костими од театарската претстава „Ние врапчињата“… и многу многу љубов и снаодливост. Зад секој костим стоеше тимска работа. (Зајакот: наставничке Иринеја ќе донеси обрач со ушиња, имам опавче, од волна, со безопасна ќе го закачиме за хеланките, Тамарта носи хеланки и блуза, ќе земи креон, за да се нацрта лицето… а морковче? Јована има од сестра ѝ пластични зеленчуци и овошје, а Гуски? Мајка ми наставничке ќе ни отпечати? Лепило имам јас, а картон, може од блоков, веќе ми е истрошен?… и така за сите костими и реквизити… 10 кеси полни со тимска работа.
И кога ќе го видиш конечниот производ, радоста е неизмерна!
Како мравки се, само дај им насока и сè ќе направат! Слушаат, впиваат и се даваат целосно! Во настапите во училиште имавме едно одделение со момче со аутизам. Моите ученици го положија тестот на инклузивноста. Додека траеше претставата ученикот љубопитно истражуваше што се случува. Тие глумеа и имаа интеракција со него. Тоа толку ја збогати претставата, така изгледаше прекрасно што јас бев воодушевена. Им требаше само еден поглед од нас трите: наставничките и образовната асистентка, дека е во ред, дека може да се движи слободно, дека само сака да види што се случува, да ѕирни зад куклениот театар, да провери дали нашите рачно изработени реквизити се навистина интересни како што изгледаат оддалеку… Моите ученици не го игнорираа момчето. Тие глумеа, фрлаа одобрувачки погледи, споделуваа од реквизитите со него и не паничеа дека претставата не оди стриктно како што е вежбана. Тие гледаа во неговите очи, глумеа и се адаптираа на ситуацијата, а јас, јас бев пресреќна што доживеав вистинска инклузија!
Ние не ги учиме овие деца само на наставната програма што ја изработуваме или ја препишуваме од колегите, ние овие деца ги водиме низ низа процеси кои многу често ги нарекуваме проекти, низ нив, многу години потоа, ќе дознаат дека научиле животни лекции!
Моите херои беа:
Вештерката: Сара Тошеска
Девојчето: Теодора Малкоска
Нараторки: Теодота Малкоска и Иринеја Мечева
Баба: Бојана Гаралоска
Гавранот: Душица Илиеска
Лисица: Илијана Јорданоска
Зајакот: Тамара Паскоска
Желката: Надица Миленкоска
Гуска 1: Јоана Талеска
Гуска 2: Марко Петрески
Ученици зад куклениот театар: Јоана Талеска и Марко Петрески
Збирката песни „Бели мугри“ од Кочо Рацин е збирка за која треба секој да знае. Антологиските песни во неа во минатото беа задолжителни да се знаат наизуст. Не знам дали има некој кој не чул за „Ленка“, за „Копачите“, за „Тутуноберачите“… но денес, од можеби очигледни, а можеби и не толку јасни причини, не се знае кој е Кочо Рацин, а уште помалку за неговата социјална лирика која носи многу пораки и го вее аловото знаме на тоа време. Мотивирана од тој наш пораз, решив да се задржам на „Бели мугри“ малку повеќе од вообичаено. Такви „луксузи“ се можни само со интегрирање на наставни содржини. Откако ја начив таа финта, животот ми стана поедноставен, а наставниот процес поучинковит.
Започнавме со историја на јазик, каде што зборувавме за македонскиот јазик меѓу двете светски војни. Тука ги спомнавме драмските автори, но и поетите кои со своето творештво многу придонеле за зачувување на јазикот и поттикнале, направиле притисок да се размислува за кодификација.
Се присетивме на песната „Работник“ од Коле Неделковски и за социјалната лирика, за кои учевме во осмо одделение. По нешто за кратките, а многу значајни животи на Рацин и Коле. Повеќе за Рацин низ документарните филмови кои може да се најдат на јутуб:
https://www.youtube.com/watch?v=eIlltxuJAFM (во овој извадок зборува Петре Прличков, па може да се поврзи со Игор Џамбазов и учениците да научат за него, за Анче Џамбазова, за маестро Александар Џамбазов… важно е да се работи и на општата култура и познавањето на личностите кои имаат многу направено за нашата земја, Македонија.)
Проектот на драмската секција со кој нашите ученици учествуваа на „Детски Рацинови средби“ и можност учениците да се запознаат со таа манифестација: https://www.youtube.com/watch?v=cR0f_5xybW4
Картичките, коишто секогаш се содржина која им е најинтересна. Нивно разгледување, но и разговор за музата, за платонската љубов по која го добил своето име…
Потоа два часа кои беа планирани за лектира. Лектира ни беше „Бели мугри“. Ја одбравме „Ленка“ за класична анализа, која не е нешто што сакаат да го прават, но сепак е потребно за да се потсетат како се изделуваа поетски слики, какви се строфите, стихот, мотивот… Потоа, за да ни биде интересно, секој одбра по една песна и на неа ја изработи техниката блекаут. Од песната извлекоа зборчиња кои ним им се гледаа логични и интересни. Ги затемнаа „непотребните“ и креираа нови уметнички дела.
Во минатогодишните евалуации остана недоучено пронаоѓањето на метафората. Со метафората си имаме мака, а не бива да не ја знаеме кралицата на стилските фигури. Наредниот час, чинам четврт по ред, имавме вежби за стилски изразни средства и на него ги баравме метафорите во „Бели мугри“. Учениците добија и изборен проект (тоа е опција во текот на годината самостојно да изработат некој проект кој се вреднува во евидентниот лист) да ги најдат и запишат во Ворд документ сите метафори од збирката. На тој час повторивме за метафора и од тоа што успеаја да го пронајдат имав впечаток дека голем дел од учениците научија како да ја наоѓаат.
Следниот час беше од литература: Видови рими. Во поезијата на Рацин ги баравме римите. Тука ги вклучивме и песните од Конески, од Константин Миладинов… и се потсетувавме за тоа што ни е учено во делот од историја на македонскиот јазик за Конески, за Константин…
Последно што не ни е уште направено, а би било убаво да се види е творење песни инспирирани од збирката „Бели мугри“. За оние што не им легнува на рамо музата, може да прават компилација од стихови. Пред себе да ги имаат песните на Рацин и да изберат неколку строфи кои ќе ги спојат и ќе создадат нова песна.
Овде наставникот може да продолжи со писмена работа во која ќе творат песна (може да го користат агрегатот https://rimuvaj.mk/), може да направи проект за Рацин, да ги однеси во неговата спомен-куќа во Велес… да направи натпревар на кој ќе се рецитираат песните… Да ја гледаат серијата „Црвениот поет“ (https://youtu.be/upBm7cQDhqs?si=MLWNu-yPohBUnBny) па да напишат осврт… да го нацртаат Рацин и тоа да го изложат во кабинетот..
И ако некој рече: зошто е сето ова потребно? За да запомнат. Мора да им е интересно, необично, обоено со многу бои, визуелно и примамливо. Такви се овие генерации, а не смееме да ги оставиме неписмени, должност ни е да најдеме начин…
Осум месеци полни со активности и работа. Се навраќам на ладниот ноември, кога прв пат се собравме. Јас имав некаква визија во главата, програмата ни беше испратена, имавме неколку разговори со Ана, уште пред да започне целиот процес… се најдовме на иста мисла, за потребата, за важноста на ваквата програма. Таа беше радосна и полна со идеи, со силна желба многу работи да се направат, а јас, јас едвај чекав креативниот дожд да се истури на мене.
Се запознавме со Милош, режисерот од Куманово, со нашите драги и почитувани актерки Дани и Марија, и започнавме… еднаш месечно со Милош, секоја недела со Дани и Марија. Во меѓувреме разговори со моите четири ученика: како беше, што ни се допадна, што научивме, кога одиме пак, што треба да подготвиме…
Како течеше процесот ние зборувавме само за тоа… на часовите, по ходниците, во интернет комуникацијата. Кога започна фестивалот официјално прекинавме да зборуваме за други работи. Учениците решија да бидат волонтери, па нивната вклученост беше уште подлабока, а јас, јас бев горда на нив и многу многу се радував.
Нашиот настап помина одлично. Јас имав многу стравови поради текстот, поради нивната возраст. Неговата мрачност и филозовското настроение, но учениците беа силно мотивирани и сакаа да глумат. Тие ги изнесоа своите ликови како професионалци, за тоа им сум многу благодарна. А Дани, таа ни беше сè. Колку ја сакаат децата, а и јас. Бидејќи беше пријател, со сите нас и се даде целосно, цело нејзино време беше за нас, енергијата и театарскиот порив. Без неа, немаше да бидеме она што бевме, што сме…
Го гледам сертификатот, го вртам од задната страна и гледам кои работи всушност ги стекнавме… да, многу се, сериозни се: драмска игра, режија, сценографија, костимографија… вежбавме етиди, дишење, драматизиравме, пишувавме сценарија, изготвуваме костими за „Вејка…“, сцени… и дружевме, разговаравме, се спријателувавме…
И кога ќе се навратам на сите моменти, јас сфаќам дека оваа едукативна програма ни ги отвори вратите на светот на театарот. Ние влеговме внатре, ѕирнавме во неговата внатрешност и зборувавме со тамошните луѓе, со жителите на тој волшебен свет. И ние се спријателивме, изградивме личносен однос со нив, пријателство кое ќе дава плодови уште многу долго време. Јас велам: Милош, Дани, Марија, Мартин, Биле, Габи, Филип… јас зборувам за мои пријатели кои кога ќе ги сретнам на улица имам што да им кажам.
Непроценливи се разговорите со актерите од прилепскиот театар, старите пријателства, но и новите. Нивната непосредност и достапност. Тоа мотивира и создава можност за соработка, идни проекти, нови можности. Ние ги имаме децата кои утре може да бидат нивни колеги, или верна публика, од заеднички интерес ни е да соработуваме.
Во овие осум месеци ние ги носевме радостите и тагите со нас, излегуваа низа предизвици кои заеднички ги решававме. Овој процес делуваше на нас баш како што делува театарот на својот верен гледач: катарзички, очистувачки, преобразувачки!
Учениците стекнаа животни вештини, но тие и силно го засакаа театарот. Ми се наполни душата кога ги видов вечерава, по затворањето, сите околу една маса, се забавуваат. Ние направивме банда, банда театарџии кои допрва ќе нè радуваат.
Едукативната програма ме охрабри, ми даде нов концепт според кој ќе ја водам драмската секција. Ме научи на многу работи кои ќе ми помогнат да поттикнувам нови генерации театарџии.
Се радувам многу на платформата Едуино, на ентузијазмот кој произлегува од млади луѓе вклучени во целиот процес. Чест ми е што сум дел од оваа приказна со мои три часа. Сакав да го поддржам процесот, иако не беше воопшто едноставно. Сепак, се радувам навистина и сакам да ги споделам.
Нивното снимање ми одзеде многу време и труд. Поминав низ низа консултации со мои драги колеги со кои соработувам постојано, тука беше и секогаш потребната поддршка од советничката од БРО Оливера Тодороска, и се разбира поддршката од семејството.
Бидејќи бев директен учесник во создавањето дигитални содржини, ги поздравувам сите напори на колегите кои снимиле видео материјали.
Сепак, сметам дека овде не треба да се запре. Се сними што се сними, но квантитетот да не ни биде доволен. Треба да се креираат правила според кои во иднина ќе се снима. Наставниците да имаат менторска поддршка низ целиот процес на креирање на часовите и се разбира хонорар за трудот.
Како поминува времето, часовите што се снимени на одредена наставна единица може да се снимат повторно. Ако има голем број грешки или не е доволно добар содржински, технички… може да му се укаже на наставникот и повторно да снима… има многу наставни единици кои чекаат снимање…
Се надевам дека нема да се сопре тука. Го поздравувам Едуино-обидот и со задоволство чепкам по порталот.
Еве ги врските до моите часови. Не се совршени, си најдов грешки… ама луѓе сме. И прилепчани исто така 🙂
Се надевам ќе бидат корисни за учениците, а мотивирачки за колегите.
Една од најубавите книги… книга за која многумина веќе кажале многу… наша лектира за деветто одделение…
Размислував како да ја работиме и како да им е интересно… Факт е дека книгата е повеќе за возрасни, отколку за деца. Длабока, филозофска… полна мисли за животот и критики за возрасните…
Изработки од ученици
Наставата од далечина создава дополнително проблеми во однос на мотивацијата, па така, со помош на моите креативни колешки од Хрватска, но и мојата мила Розе Чочороска Китрозоска добив идеја и со учениците направивме проект кој донесе многу радост.
Учениците имаа задачи:
Насоките за проектната настава
Најголем дел одбраа постер, но имаше и други оригинални идеи кои покажаа колку учениците уживаа. Се надевам дека на овој начин ќе им остане книгата во сеќавање и повторно ќе се вратат еден ден да ја прочитаат… тогаш ќе се заљубат во неа…
Изработки од ученици
Учениците на час решаваа и сложувалки направени од РОЗЕМАК ( Розе Чочороска Китрозоска ) во кои кога ќе ја завршеа задачата добиваа илустрација мотивирана од лектирата.