„Дневникот“ од Ана Франк – интегрирање наставни содржини во рамките на предметот македонски јазик

Интегрирањето на наставни содржини во рамките на ист предмет е нешто што сè повеќе ме привлекува. Навистина бара време и доста енергија, ама ефектот е голем и тој труд останува за идните генерации. Едно такво интегрирање на содржини од литература, изразување и творење: усно и писмено, се случи неодамна. Виновник за нашата училишна авантура е Zrinka Jurčević – моја драга колешка од Хрватска која ја запознав виртуелно во една наставничка група на Фејзбук. Ѝ пристапив отворено и ја замолив да ми го испрати материјалот што го користела за обработка на лектирата „Дневникот на Ана Франк“. Претходно на групата бев воодушевена од досетливоста и од пристапот на нејзината работа. Таа веднаш, без да има потреба да се објаснувам дополнително, ми го испрати материјалот. Тој беше една муза која ме инспирира да создадам цел проект кој траеше седум наставни часа.

Со него ги покрив следните содржини:

цртеж од ученичка

Обработка на лектирата „Дневникот на Ана Франк“ – три часа

Дебата на теми извлечени од исказите на Ана – еден час

Писмена вежба – подготовка за писмена инспирирана од изреки од Дневникот – еден час

Писмена работа – пишување есеј инспириран од Дневникот – еден час

Поим за дневник – еден час

Најпрво на учениците им дадов задачи додека ја читаат книгата. Често при обработка на лектира дел од учениците тврдат дека ја прочитале, а не знаат да одговорат на основни прашања поврзани со содржината или ликовите. Затоа го применив овој пристап и излезе дека е полезен. Фокусот на одговор на прашањата им помага да ја разберат содржината подобро.

1. Што е холокауст? Напиши ги изворите од кои го дозна тоа.

2. За својот тринаесетти роденден Ана доби подарок дневник. Што мислиш за тој подарок? Што би издвоил ти, како посебен подарок за твојот тринаесетти роденден.

3. Наведи три севременски, општи теми од Дневникот на Ана.

4. Во кој временски период е пишуван Дневникот?

5. Кој го пронашол Дневникот и каде?

6. Кој одлучил да го објави, каде и зошто е објавен?

Семејството Франк

7. Запиши накратко што знаеш за семејството Франк пред да дојде во Тајното скривалиште. (може да ти помогнат деновите: 20 јуни 1942 година и од 8 мај 1944)

Евреите во Втората светска војна

8. Што учиш за односот кон Евреите од дневникот на Ана? Поддржете со примери од текстот?

Запиши кои работи им биле забранети, наброј ги.

Тајно засолниште

9. Одговорете на прашањата.

а) Каде се наоѓа?

б) Кога семејството оди во засолништето?

в) Колку луѓе престојуваат во засолништето?

г) Кои се најголемите стравови и проблеми?

д) Како завршуваат животите на жителите на Тајното засолниште?

10. Како Ана го поминувла денот во засолништето, наброј некои активности.

11. Именувајте ги помошниците на Ана. На што беа изложени?

12. Напишете ги пет особини на Ана кои сметаш дека се многу важни.

Препиши од книгата места каде што се дадени информации за неа. Надворешен и внатрешен опис. Одбери уште еден лик: Марго, мајка ѝ, татко ѝ Петер… за кој исто така ќе препишеше од книгата.

13.Препиши 5-10 цитати во кои има убави мисли

14. Запишувај ги датумите на позначајните настани во книгата: кога стигнаа во засолништето, кога беше роденденот на Ана… и други работи за кои што ти мислиш дека се значајни.

Потоа, на час учениците реализираат активности:

Активност 1: Учениците добиваат крстозбор, којшто треба да го решат. Крстозборот се прави многу едноставно на страницата: https://crosswordlabs.com/

Активност 2: На табла или со помош на апликацијата MindMup (https://www.mindmup.com/) се прават мисловни мапи и се листаат карактеристики на Ана, Марго, Петар и уште еден член од Скривалиштето по избор на учениците. Учениците читаат извадоци што ги запишале, во кои се зборува за карактеристиките на Ана или на некој од другите членови на засолништето.

Активност 3: Тајно засолниште

На учениците им се покажуваат автентични фотографии од скривалиштето и се бара од нив да одговорат на прашањата:

а) Каде се наоѓа?

б) Кога семејството оди во засолништето?

в) Колку луѓе престојуваат во засолништето?

г) Кои се најголемите стравови и проблеми?

д) Како завршуваат животите на жителите на Тајното засолниште?

Активност 4: Временска линија

Учениците цртаат една права линија на која означуваат точки, треба да ги напишат најважните настани кои се случиле на тие денови. Ако имаат потреба од помош наставничката им запишува датуми, а тие ги проверуваат во книгата:

  • 12 јуни 1929 СЕ РАЃА АНА
  • лето 1933 ЕМИГРИРААТ ВО ХОЛАНДИЈА
  • 12 јуни 1942 ГО ЗАПОЧНУВА ДНЕВНИКОТ
  • 9 јули 1942 ВСЕЛУВАЊЕ ВО ТАЈНОТО ЗАСОЛНИШТЕ
  • 17 ноември 1942 – ВСЕЛУВАЊЕТО НА ДИСЕЛ
  • 1 август 1944 – ПОСЛЕДНИОТ ЗАПИС НА АНА
  • 4 август 1944 – ФАТЕНИ

  • Активност 5: Т-табела
  • На табела учениците ги запишуваат своите активности во текот на денот и активностите на Ана. Се чита и се дискутира.
  • Активност 6: Помошници
  • Учениците ги именуваат помошниците и споделуваат на што биле изложени. На подготвена презентација се покажува фотографии од нив. Го гледаат извадокот од интервјуто со Мип Гис https://www.youtube.com/watch?v=G6kQUYQCZpc
  • Активност 7: Постер
  • Учениците ги читаат цитатите што ги запишале додека ја читале книгата. Имаат задача да направат постер во тетратката или во Canva на кој ќе стои цитатот и некоја фотографија или илустрација која потсетува на книгата.

Активност 8: Ѕиден весник:

Учениците предлагаат теми кои ќе се користат на наредниот час на кој ќе има дебата. Теми кои ги начнала или зборувала Ана, теми кои ним им се интересни.

Дебата: Техника аквариум: (За оваа техника види: https://rb.gy/izhpa3 )

Учениците беа мотивирани да дебеатираат и да ги користат прочитаните делови, кои им оставиле впечаток, како аргументи.

Писмена вежба и писмена работа

Учениците излистаа десет теми кои им беа интересни да пишуваат. На часот секое одделение доби различна.

„Јас живеам во лудо време“

„Сите ние живееме со цел да бидеме среќни, нашите животи се различни, а сепак исти“

„Хартијата има повеќе трпение од луѓето“

„Ќе бидеме гладни, ама сè е подобро отколку да бидеме откриени“

Учениците имаа прекрасни писмени во кои зборуваа за Ана, за тоа што научиле, но и кое е нивното мислење за холокаустот и лудилото на Втората светска војна.

На крај се заокружува со теоретски дел за тоа што е дневник и како се пишува. Па завршна активност, имајќи го предвид искуството, пишуваат дневник во кој опишуваат три дена од неделата.

Автобиографија

Наставната единица Автобиографија оваа година ја сработивме на овој начин:

Во издание на Просветно дело има една едиција НЕВЕРОЈАТНИ ПРИКАЗНИ. Една од тие книги е и 20 НЕВЕРОЈАТНИ ЕКО ХЕРОИ. Во едицијата направени се автобиографии за многу познати луѓе. Една од тие автобиографии е и автобиографијата на Грета Тунберг. (тоа во реалност не е напишано од неа, но стилот и начинот на раскажување содржи автобиографски елементи и е одличен за основно).

Илустрација од книгата

Започнавме со разговор за Грета Тунберг. Дел од учениците чуле и знаеја, па споделија некои информации. Ја прочитавме „нејзината автобиографија“ од книгата и изгледавме едно промотивно видео:

Тука се отвори и кратка дискусија: дали некој од нив направил нешто слично или планира да биде дел од некоја еколошка акција.

Бидејќи наставната единица е поим за автобиографија, се вративме на теореткиот дел и учениците ја запишаа дефиницијата: Автобиографијата е литературно-научен вид творба во која авторот го раскажува својот живот, сопствените доживувања, а ги изнесува и условите во кои живее и работи.  Ги изделивме научните карактеристики наспроти литературните од претходно прочитаниот текст.

Сепак би било погрешно на овој час ако не се споменат автобиографиите на Прличев и Цепенков, па затоа во вториот дел од часот се читаат извадоци и се објаснуваат – бидејќи јазикот на кој се пишувани е тешко разбирлив за учениците.

Особено интересен е извадокот за тоа како Марко го добил својот прекар Цепенко:

„Татко ми се викаше Коста Марков Цепенков. Дедо ми беше от село Ореоец, Прилепско и работеше самарџилак во Прилеп. Деда ми јаз не го зафтасаф. Татко ми прикажуаше за деда ми, како му го клале прекарот Цепенко. Еден неделен ден бил обуен со едни бели гајчи, многу разцепени, дури до газот, и излегол настред село да играт со децата. Едно [г]о виделе и му свикале: „Марко Цепенко, Марко Цепенко”,и от тои ден беше му останало прекарот Цепенко.“

На крајот од часот учениците добијаа наставен лист: Фејкбук (Fakebook), кој всушност претставува копија на Фејзбук ѕид. Запишуваа статуси и податоци за нив. Односно креираа своја автобиографија.

Учество на Еду-конференција

5

На четвртата Еду-конференција имав можност да се претставам со работилницата „Чекор напред“. Поточно се работи за техника која ја искористив за реализација на наставната единица „Социјални песни“.

 

Во наставниот процес сум седум години. Целта на моите часови е учениците да се заинтересираат за наставната единица, но и да ја совладаат на неконвеционален начин (онаму каде што тоа е можно).

Ја избрав наставната единица „Социјални песни“ бидејќи мислам дека е многу важна. Особено во ова време во кое што живееме. Гледајќи ја пасивноста, сеедноста, неодговорноста кај младите луѓе… ужаснува. Социјалната лирика е одлична лекција за нив. Но не предадена преку анализа на песна од Кочо Рацин и Коле Неделкоски во која учениците ќе бараат стилски изразни средства и поетски слики. Треба да се прочитаат обајцата, но претходно учениците треба да бидат спремни за нив. Да знаат што да читаат од тие песни.

Она што е омилено кај основците, а верувам и кај средношколците е „играњето улоги“. Затоа техниката ЧЕКОР НАПРЕД е одлична за воведување на учениците во наставната единица Социјална лирика.

Еве како течеше работилницата:

Замолив 13 доброволци да извлечат од картичките кои претходно ги направив

Бројот може да биде поголем, во зависност од бројот на учениците во одделението. Можат да се повторат истите улоги, но да се внимава да се нагодат во насока на претставување на реалната состојба во општеството. Убаво е улогите да бидат извлечени од опкружувањето во кое што живеат децата, за да им бидат поблиски.

картички за печатење (овде во ворд документ се улогите кои ги користев)

Учесниците истапуваат еден чекор напред кога ќе ја слушнат изјавата која се согласува со нивната улога. Штом се заврши со читањето на улогите, побарав сите да разгледаат каде се и да ја прочитаат својата улога. Еден по еден. Учесниците беа изненадени и искрено зборуваа за она што го доживеаја. На најдолната линија од општеството беа бездомникот и детето без родители, потоа работниците во фабрики, самохрани родители, наставници… за на врвот на претставеното општество да видат ќерка на американски амбасадор во Македонија и сопственичка на конфекција…

Потоа се започнува дискусија во која учесниците најпрво споделуваат како се чувствуваа во улогата и што мислеа за другите што чекореа/не чекореа. Дискусијата на самата работилница беше кратка, во неможност поради времето, но со учениците може да трае подолго. Сепак, од она што се дискутираше, се увиде која е моќта на техниката и колку многу може да им разјасни на учениците како настануваат мотивите за создавање на социјалните песни.

Потоа низ неколку слајдови им го претставив на учесниците понатамошниот тек на часот. (презентацијата) Учениците учесници во работилницата ги искажуваат своите чувства и тоа се запишува на таблата…така се доаѓа до мотивите на авторите кои пишуваат социјални песни и така учениците се спремни за читање на социјална лирика.

Социјални песни ЧЕКОР НАПРЕД (Презентација која што ја користев на работилницата)

 

Поим за социјални песни

index
Учениците имаа задача дома да поразговараат со родителите, гугал, википедија или некој близок за следниве поими:
Continue reading