Stop motion со Дарко Талески

На 24.12.2020 со учениците од VII – 4 одделение имавме прекрасен час, благодарение на колегата Дарко Талески. Часот беше наменет учениците да се запознаат со stop motion – техниката за правење анимации, поточно учениците да научат како да направат краток анимиран филм.

Колегата по ликовно образование Дарко Талески радо го прифати мојот предлог, на што сум особено радосна.

Учениците научија

  • што е тоа stop motion анимација​
  • кои се видовите на stop motion анимација​
  • како сами да направам анимација со телефон или таблет​
Од час…

Stop motion анимација е вид на анимација во која предметите физички се манипулираат (се поместуваат) во мали чекори и при секое поместување се фотографираат со цел да се добие движење или некоја друга промена.​

Така, може да се анимира било каков вид на предмет, но најчесто се користат кукли со подвижни споеви или фигури изработени од пластелин. Како материјали исто така може да се користи:  хартија, ткаенини, фотографии и друго.

Видови на stop motion анимации:

  • Предмет – движење анимација (Object-Motion) ​
  • Анимација од глина (Claymation)​
  • Анимација со пикеселација (Pixilation Stop Motion)​
  •   Анимација со исечоци (Cutout Animation)​
  • Куклена анимација (Puppet Animation)​
  •   Анимација со силуети (Silhouette Stop Motion)

Еве дел од видеата кои што ги гледавме:

На крај наставникот Дарко Талески ги поздрави учениците со видео кое што сам го направил, специјално за оваа пригода, честитајќи им ги празниците.

Огромна благодарност за заложбите и споделувањето на своето време. Во исчекување сме да гледаме интересни анимации кои што ќе крчкаат за време на распустот.

3 Декември, Меѓународен ден на лицата со посебни потреби

3 Декември – Меѓународен ден на лицата со посебни потреби. Ден кој треба да се чествува во насока на зголемување на свеста за постоењето на лицата со посебни потреби. Односно ден кој треба да ја обзнани борбата за инклузија во секое поле од живеењето. Поради тоа, моите ученици сакаа да се придружат во таа животна кампања и да дадат придонес во освестувањето.

Тие се организираа и направија кратко видео со кое сакаат да покажат дека сите сме различни, но имаме и многу сличности. Сите имаме потреби кои се испреплетуваат со животниот стандард, со нашите можности, со пречките што ни се појавуваат… тоа не треба да е причина за поделба и маргинализирање…

Лицата со посебни потреби сакаат да се дружат, да бидат дел од она што сме сите. Затоа треба да се помогне, да се поддржи, да се биде другар!

Нашето училиште во многу наврати ја поддржува инклузијата! Не само овој ден, туку секој ден од нашиот живот ќе укажуваме за силната потреба да бидат со нас, до нас, покрај нас!

Urime 22 Nëntori – Dita e Alfabetit të Gjuhës Shqipe

Колаж од букви од албанската азбука

Претходната недела со учениците од седмо и деветто одделение одлучивме на креативен начин да го честитаме Денот на албанската азбука. Имено, учениците нацртаа, обоија и испечатија букви од албанската азбука. Се сликаа и ученичката Илина Радеска од фотографиите направи колаж. Колажот е честитка со која сакаме да им го честитаме празникот на сите наши пријатели чијшто албански јазик е мајчин јазик. А исто така и на нашите МИО-пријатели од основното училиште „Наим Фрашери“ од Куманово.

На час по Македонски јазик…

Искрените детски срца подадоа рака и покажаа дека се зрели за соживот дури и од дупло повозрасните од нив. Мене, како наставничка и како човек кој го почитува мултикултурализмот, оваа ученичка поддршка ме направи многу среќна.

Во разговор со учениците заклучивме дека е важно да се почитуваат луѓето, особено оние со кои делиш многу работи, а мислиш дека се многу различни.

На час по Македонски јазик…

Разговравме дека како што ние го имаме 5 Мај, така и Албанците го имаат 22 Ноември, и сите други јазици си ја слават азбуката, кодификацијата, правописот… и дека празникот е радост која што треба да се честита, да се сподели.

Треба на другиот да му се покаже почит и признание, така го обврзуваш и тој да се однесува така.

МИО активностите – доброволните и искрените, многу помагаат кај идните граѓани на нашето општество да се развие свесност за почит кон различностите. Она што треба сите ние, а особено младите, да научиме е да не се чувствуваме загрозени во присуството на другиот. А тоа ќе го имаме само кога ќе сме сигурни во себе. Во она што сме и она што го претставуваме. За сите има место под сонцето!

Нека е честит денот!

Urime!

Нека ни е честит Денот на македонскиот јазик!

Честит празник!!!

 

 

Од оваа година, со одлуката на Владата на Република Македонија, на 130. седница, одржана на 16 април 2019 година, 5 мај е Ден на македонскиот јазик. По тој повод, сите наставници, особено македонистите, имавме идеи како да го празнуваме Денот. Но, како што сите знаеме… нѐ наваса некое чудно време и многу работи излегоа од текот кој што го имавме зацртано. Па, нема да сме наставници, ако не знаеме да се снајдеме во непредвидени ситуации, нели?…

И така, на идеја на мојата колешка Евгенија Трајкоска, решивме да предложиме, најпрво во рамките на нашето училиште „Климент Охридски“, да направиме некој виртуелен простор во кој ќе го одбележиме празникот. Објавивме на вибер, идејата се прифати и тргна иницијативата…

Нешто потоа идејата ја споделивме на затворената група од Друштвото на професори по македонски јазик од Општина Прилеп. Таму наидовме на позитивни реакции и најнакрај направивме Фејзбук-страница Ден на македонскиот јазик и колегите почнаа со поддршка.

Но тоа продолжи понатаму, се приклучија колеги од Охрид, Скопје, Куманово, Кавадарци и бројките растат и растат, исто како нашата радост.

Ги разгледувам активностите, на самиот ден на празникот, ги има многу. Вклучени се скоро сите училишта од Прилеп, опфатени се генерациски ученици од основно и средно образование. Активностите, која од која поубави: презентации, рецитации, фотографии, колажи, лични творби, ликовни творби, музички творби, цитати на поети и писатели, правописни правила, песни на поранешни и сегашни, актуелни поети…

 

Во моментов 24 660 прегледи, 839 допаѓања.

Колегите посветено, многу креативно допреа до сите кои на различен начин придонеле, придонесуваат и во иднина ќе придонесат во битисувањето на нашиот македонски јазик. И тоа многу радува.

Еве дел од нашите убавини на Страницата:

 

 

 

 

 

 

Наставниците од ООУ „Климент Охридски“ им испратија порака на своите ученици

конечен колаж Климент Охридски

Сведоци сме на безброј пораки, видеа, фотографии… кои шират емпатија и храбрат да се издржи во ситуацијата во која веќе некое време сме западнати.

Ова чудно време сите нЕ загрижува и обременува. Тука особено се погодени учениците, на кои им е скратена слободата што ја имаа. Истовремено се обременети со новиот начин на изведување на наставата.

Истата судбина ја имаме и ние наставниците. Сите заедно пливаме во немирните води во кои сме принудно. Затоа пораките се показател за грижа, за мислење за некого… за поддршка и соочување со истата мака.

Една таква порака-колаж направија наставниците во германското училиште Dietrich-Bonhoeffer-Schule (Lich), во кое работи Андријана Атанасоска, поранешна ученичка во ООУ „Климент Охридски“, а сега професор по математика и физичко образование.

примерот од Германците

Овој колаж наишол на позитивни реакции и покренал таков предизвик ширум Германија. Тој предизвик дојде преку неа и кај нас. Па ние, наставниците од ООУ „Климент Охридски“ решивме да испратиме колаж-порака со која ги храбриме нашите ученици, но и ги поттикнуваме на трпение и посветеност, поддршка на семејствата и љубов кон сите.

Се надеваме дека овој постер ќе ги стопли нивните срца и ќе најдат сила да издржат. Ќе ни бидат нам смисла, за и ние да издржиме.

This slideshow requires JavaScript.

Пораката: Ученици, во овие чудни времиња, само: љубовта, посветеноста, поддршката и трпеливоста можат да го победат секое зло. Бидете силни! Вашите наставници!

 

 

Како да се подобри јазичната писменост кај учениците од основните училишта?

Како наставничка по македонски јазик, која веќе брои девет години работно искуство, тринаесет години од дипломирање и три години од магистрирање (цело споменато образование во рамките на македонистиката), можам да се обидам и да направам една анализа на јазичната писменост кај учениците во основното образование.

Секако, колегите со подолг работен стаж сигурно можат многу подобро да проанализираат, но и да се согласат со она што ќе го наведам подолу. Верувам дека голем дел од нив го имаат увидено сето долуспоменато. Некои можеби и се обиделе да го променат и изморени од немањето слух… од борбата со ветерници, се откажале.

Имено, она со што се соочуваме секојдневно, а што со секоја година станува сѐ почесто и поочигледно е континуираното намалување на јазичната писменоста кај учениците. Дека проблемот е едностран, дека зависи само од една работа – наивно е да веруваме. Факт е дека е комплексен и во него се испреплетени многу фактори кои влијаат на лошата состојба за која што зборуваме:

  1. Наставната програма:

Бирото за развој на образованието предлага 144 – те часови што ги имаме на располагање да се поделат на подрачјата: 50 часа Литература, 50 часа Јазик, 10 часа Медиумска култура и 34 часа Изразување и творење. Горе-долу, барем колку сум јас информирана, оваа поделба ја следат сите наставници.

Моето мислење е дека оваа поделба е несоодветна за денешното време. Часовите по Медиумска култура треба да се зголемат. Учениците се постојано врзани со медиумите. Треба да се описменат медиумски. Имаме низа животни приказни во кои многумина пострадале поради интернет злоупотреби. Имаме ученици кои детските денови ги поминуваат на паметните телефони, а не знаат уредот да го користат за да научат нешто повеќе. Интернетот нуди многу олеснувања за совладување на наставниот материјал по сите предмети, ама денешните деца не знаат да го искористат. Треба да им се покаже. Да се насочат. Постојат безброј апликации, портали, страници, видеа… кои пластично, визуелно – онака како што нивните мозочиња сакаат и се навикнати, можат да им овозможат да воспримат нови информации. Децата треба да гледаат филмови, цртани. Да посетуваат (па нека е тоа и гледано на интернет) театарски престави… да ги користат пребарувачите за да реализираат проект даден од наставникот/чката, да креираат свои блогови и да ги ставаат изработките, да сакаат да се пофалат на социјалните мрежи со видеа што ги сработиле за потребите на часот, а не со селфиња и празни муабети… На пример: учат за документарен филм: да направат документарен филм. Проект во кој ќе им се даде конкретен проблем; чекори како да истражуваат за него; насоки како да го снимат тоа; која програма да ја искористат, кои алатки… како да го спакуваат и на крај да го објават на интернет. Тие со тоа научиле многу, а создале и ресурс за идните генерации… Но тоа да се направи потребни се најмалку десет часа (да потсетам, толкав е фондот на целото подрачје Медиумска култура), плус менторирање на групите ученици (што е поприлично предизвикувачки)…

Подрачјето Изразување и творење е само 34 часа. Денешните деца, едвај писмени… тешко се изразуваат, уште потешко творат… Особено што секое второ дете посетува логопед и подоцна проговорува. Таа состојба во понатамошниот развој влијае и со помал фонд на зборови, тешкотии при изразувањето… Денес во училница има ученици кои знаат многу работи, но немаат фонд на зборови, речникот им е мал, па не можат да се изразат… зборуваат дијалектно, немаат свесност за грешките што ги прават, повторуваат исти зборови, се заплеткуваат, звучат страшно!

Сето тоа може да се поправи со читање, раскажување, предизвикување на младиот дух да твори и да фантазира. Ова подрачје треба да е многу позастапено. Исполнето со работилници за креативно пишување, со драматизации во кои учениците ќе се вложат креативно, со свои дијалози и монолози. Часови во кои ќе зборуваат на теми кои ги интересираат, а наставникот ќе ги коригира…

Во таа насока, имањето пет часови во неделата по македонски јазик сметам дека е повеќе од неопходно. Или намалување на наставните едници од граматика. На пример: зависносложени реченици. Што ќе му е од корист на ученикот да ги изрецитира насловите на зависносложените реченици, наизуст да ги научи сврзниците и да ги заборави по две недели. Во деветто одделение се учат девет типа на зависносложени реченици. Тоа се девет часа предавање уште толку вежби или вкупно 18 часа, вклучувајќи тука и контролна за нив, подготовка за контролна… значи два месеци учениците ги учат и не ги научуваат. Во тие два месеци може да се работи на зголемување на речникот, на работилници за творење… да се анализира некое дело… да се зголеми бројот на лектири… Моето искуство покажува дека 1% од учениците ги запомниле некои од сврзниците и знаат да ги кажат имињата на речениците. Само еден или два ученици ги препознаваат во текст, тоа се најчесто учениците со кои одам на натпревар, останатите се сеќаваат само дека тоа беа најдосадните часови од кои не научил ништо…

  1. Наставните форми, методи и техники

Фронталната настава е нешто што носи најмалку резултати и време е да ја заборавиме… едноставно денешните деца се различни од нас, од постарите генерации кои можеа да издржат со часови да следат… или барем го имаа трпението да молчат и да слушаат цел час. Денес децата немаат проблем да кажат дека им е досадно, не успеваат да доседат в клупа, часот не функционира… концентрацијата е мала, трпението им е на ниско ниво. Ја немаат свесноста за важноста на предавањето… Едноставно методите  и формите ни се застарени. Секоја чест на низа колеги кои се трудат, прават чуда на часовите. Од ништо прават нешто… но сепак, реалноста е дека поголем дел од колегите се наоѓаат во тешка позиција. Дел од нив се одлични наставници, наставниот материјал им е одлично совладан, но не можат да одолеат на предизвикот кој се вика „незаитересиран ученик“. Се сеќавам една драга и почитувана колешка, која што сега е во пензија, еднаш рече: „На што личи ова, се претворивме во кловнови.“ И навистина, на прв поглед тоа така изгледа, бидејќи борба се води во училница да им се задржи вниманието, да научат нешто… отсекаде бомбардираат: „низ игра да се учи, низ игра…“. Да, тоа е многу едноставно да се каже… и навистина е изводливо, ама потребна е огромна подготвеност на наставникот/чката. Ресурси, електронски помагала, поддршка од колеги, служба, директор…

Конкретно, за јазичната писменост, но и за која и да било наставна материја, потребна е анализа на одделението, да се направи студија на случај. Да се увиди нивото на писменост, потоа тоа да се анализира. Со стручната службата да се увидат резултатите и на јазичниот актив да се направи стратегија. Врз основа на тоа да се предложат форми, методи и техники за работа. И верувајте, сето ова звучи изводливо, ама не е! Бидејќи, пред сЕ стручната служба, а потоа и наставниците се обременети со тони администрација. Условите во кои работат се на незадоволително ниво. Ретко кој има своја канцеларија, кабинет, за да седни да работи. Сите анализи, тестови, аналитички листи… ги правиме дома, надвор од работно време… изоставајќи ги купиштата семејни обврски… и во сета таа неорганизираност, напнатост, немање сатисфакција, слаба платеност на трудот… наставниците одлучуваат да ги реализираат базичните обврски: „Колку пари-толку музика“. Тоа не ги прави неработници, бидејќи не се неработници. Ја реализирале наставната програма, направиле тестови, оцениле… Сѐ е според барањата, но нивниот капацитет, потенцијалот на голем број деца… останал неискористен… а нивото на писменост… опаѓа…

3.Спремноста на наставникот/чката

Гласините за лош наставник во минатото важеа за наставник кој ги тепа учениците, им бара премногу да читаат, да знаат граматика… денес тој „епитет“ ги краси колегите кои не си го знаат материјалот. За жал, тоа е присутно сѐ повеќе и повеќе. Паѓањето на квалитетот на образованието, конкретно зборувам на Филолошкиот и Педагошкиот факултет е една од причините. Пуштање на неписмени студенти да полагаат испити, „штанцање“ магистерски… доведе до кадар кој не ја познава материјата доволно. Партизацијата, партиските вработувања го зациментираа тоа незнаење. И човек ќе рече, ништо страшно, не може да се знае сѐ. И јас самата имам потешкотии со одредени делови од материјалот, уште учам… доучувам… повторувам… се консултирам, не се срамам од тоа… но она на што погоре зборувам е немањето желба да се совлада несовладаното. И тоа оди така до бескрај, бидејќи нема никој што ќе застане и ќе опомени, ќе едуцира, ќе советува, ќе насочи, ако е нужно и ќе казни, ќе суспендира ако треба!

Факт е дека има наставници на кои им е застанат сатот, не се замараат со ништо. Си го предаваат она што им е во пожолтеното тетраче… и тоа е тоа… Монотонијата, досадните часови ги прави и нивните животи досадни. Тие се мрготни, децата не ги сакаат – негативната енергија се шири наоколу. Има колеги кои не сакаат да доаѓаат на работа, им одмилело да влезат в училница.

Кога ќе им се даде можност или во полош случај ќе им се наметне да увидат дека промените можат да ја сменат атмосферата в училница и нивите состојби ќе се подобрат. Убавите часови ги прават учениците поуспешни, позадоволни, а со тоа и наставниците ќе се чувствуваат подобри, посреќни.

Лиценцата за работа не мора да е трајна. Нека се обновува од време на време. Нека се оценуваат наставниците (но не со циркузот наречен интегрална евалуација! Ве молам… пониско и понижувачки во живот не сум се чувствувала. На час ми доаѓа економист и ми ги брои ливчињата кои сум ги приложила, штиклира во формулар и така ме оценува… ве молам!) Нека се назначат повеќе советници за образование, или од поискусните колеги нека ротираат, нека доаѓаат на часови. Да гледаат како се работи, да советуваат, да се дискутира… од тоа нека произлезе оцена…

 Иако, искуствено, можам да кажам дека иако има низа пропусти во едукацијата на наставниците, тоа може да се поправи, само треба да се има волја. Самите ние, низ заедници за учење, со поддршка, искреност и волја за работа можеме да ги поправиме работите.

Што се однесува пак до обуките, нека бидат полезни. Доста се заработува, се навредува нашата интелигенција. Стои некој и „млати празна слама“, врти слајдови, а ние седиме и чекаме диплома… Доста ни е од хартивчиња со благодарници, дипломи, сертификати… еден куп стојат… може човек да се грее цела зима со нив. Потребна е квалитетна поддршка, меѓусебна, но и институционална.

  1. Вклученоста на родителите во образувањето на ученикот

Времето во кое што живееме не им дозволува на родителите да поминуваат многу време со нивните деца. А дури и да го имаат, тие го трошат во развозувања на англиски, спорт, музичко… на спремање по математика… Во сите тие трчаници, самите родители не читаат. Нивните деца немаат во своите домови книги. Нема читачка култура. Децата тоа го гледаат, ги стекнуваат истите навики. Зјапаат во телефоните, книгата им е страна, бескорисна, тешка…

Оние пак родители кои со крајни сили се обидуваат да ја поправат работата, почнуваат да читаат, но не за себе, туку за децата. Им ги читаат на глас лектирите, им ги раскажуваат… им го џвакаат лебот и право в уста им го ставаат. Тоа не е помагање… тоа е целосно онеспособување на ученикот да учи…

Таа невклученост само ја „храни“ состојбата на паѓање на писменоста кај учениците. Денес некои семејства не стигнуваат заедно да седнат на маса, да ручаат и да разговараат… изумираат попладневните прошетки, седенки на тераса и разговарање за книгата што се прочитала… навечер уморни од денот, не стигнуваат да прочитаат приказна за добра ноќ…

А има опции, еден куп… додека го возиш детето на училиште, додека ручате, се шетате. Кога се јавуваш да праша дали јадело… потпрашај го: А таа Хајди, кога беше во планината, што сакаше најмногу да јаде? Лисецот зошто е фантастичен?… Или подготви му игра, загатки кои треба да ги одгатнува и така да добие нешто што сака… На таблет пребарај илустрации од лектирата која треба да ја работат наскоро. Покажи му ги, нека се замисли што сака ислустрацијата да ни каже, нека му се јави желба да ја прочита книгата…

Зошто е важна јазичната писменост?

Денешните ученици треба да ги подготвиме да бидат конкурентни на пазарот на трудот. Што дека ќе знае еден куп информации кои со еден клик ќе ги најди на интернет – а не знае да се изразува? Што дека ќе изрецитира дефиниции за именки, глаголи, за директен предмети… а не стекнал навики за читање, не знае да пишува соодветно на правописните правила… не го користи стандардниот јазик?

Она што треба да го совладаат како вештина е правилното користење на стандарниот јазик. Да се изразуваат со богат речник, да знаат на напишат текст на која било тема. Да бидат јасни, кратки, темелни. Да ги препознаат и соодветно да ги користат функционалните стилови. Така ќе можат да се вработат побрзо, ќе поминат лесно на интервју и нема да бараат готови мотивациски писма.

Денешните наставници се пред голем предизвик. Се борат со заостанати, неревидирани или лошо ревидирани програми… лоши и несоодветни учебници, часовите се досадни, се брза да се сработи наставната програма, целите горе-долу да се остварат… од училница учениците излегуваат изморени, наставникот исфрустриран… тука се и родителите, кои не се сојузници како порано…

Проблемот е голем, решение има! Само треба да се започне од некаде. Еве, јас од мојата училница почнувам, следете ме!!!

„Ана Франк“

Ана весела

„Дневникот на Ана Франк“ сосем случајно е една многу соосветна литература која може да помогне во ова време на излолација. Ако учениците ја прочитале книгата, многу добро знаат како се чувствувала Ана кога се криела од нацистите, онака како што ние сега се криеме од корона вирусот.

Оваа наставна содржина треба да помогнае да се збогатат знаењата од литература и историја, особено периодот на Втората светска војна. Исто така да се поработи на зголемување на речникот и изразноста.

Она што прво треба да се направи или што веќе е направено, е да се прочита книгата… во случај тоа да не е можно, квалитетот на часот ќе е на пониско ниво, но од долунаведените материјали учениците ќе се запознаат со Ана, па штом помине вондредната состојба, ќа ја прочитаат.

Еве неколку фотографии од Ана:

1. На оваа врска имате краток анимиран филм кој ве воведува во содржината на книгата:

https://www.brainpop.com/english/famousauthorsandbooks/annefrank/?fbclid=IwAR2Rq5a6ys_8MfxzgbLcPJKJP8TjoH9gvgM7PFlv-g4hsH6EcE7aVvHW8bw

2. Анелис Мари „Ана“ Франк (12 јуни 1929 – почетокот на март 1945) била германско девојче од еврејско семејство од градот Франкфурт којашто стекнала светска слава стекнала благодарение на своите дневници во кои ја опишала германската окупација на Холандија за време на Втората светска војна.

таткото на Ана

Ана со своето семејство се преселила во Амстердам во 1933 година, откако нацистите дошле на власт во Нацистичка и се стремеле за окупација на Холандија која започнала во 1940. Откако убивањето на Евреите почнало да се зголемува од ден на ден, Ото Франк, таткото на Ана Франк во јули 1942 со семејството се криел во собите од неговата работна зграда. По две години групата којашто ја сочинувале и тие била пронајдена и испратена во концентрационите логори. Седум месеци по нејзиното апсење, Ана починала од тифус во концентрациониот логор Берген – Белзен во деновите кога умрела и нејзината сестра Маргот Франк. Нејзиниот татко Ото останал жив и успеал да се врати во Амстердам каде што ги нашол сочувани дневниците на својата ќерка кои подоцна биле објавени во 1947 година. Дневниците во својот оригинал се објавени на холандски јазик.

Дневникот којшто и бил даден на 13. роденден претставува хронологија на настаните од тој ден, па се до 1 август 1944 година. Дневникот е преведен на многу јазици, а станал и многу популарен меѓу читателите. Стилот на којшто е напишан е добар, а темата на дневникот претставувала инспирација за повеќе филмови. Со својата слава, Ана Франк станала една од најчесто споменуваните личности од жртвите на Холокаустот.

(Извор: https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%BD%D0%B0_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%BA)

3. Официјална страна на Музејот посветен на Ана Франк https://www.annefrank.org/en/   таму може да се најде и краток филм во кој на англиски јазик се објаснува која е Ана https://www.annefrank.org/en/anne-frank/who-was-anne-frank/

Оваа страница е полна со информации и фотографии. Дури и да не знаете англиски добро, убаво е да се разгледа.

Потоа истражете на интернет:

– Втора светска војна

– Холокауст

Други извори, за оние пољубопитните:

Холокаустот не нЕ одминал и нас. За судбината на македонските Евреи може да се видат овие врски:

Изложба: „Изгубениот сафарски свет“

Час за Сафартските Евреи

Филмови:

ДРУГИОТ ПАТ http://www.centropa.org/node/83049

ПРЕЖИВУВАЊЕТО ВО САРАЕВО http://www.centropa.org/centropa-cinema/prezivjeti-u-sarajevu-prijateljstvo-za-vrijeme-rata

ТРИ ВЕТУВАЊА http://www.centropa.org/centropa-cinema/matilda-kalef-three-promises

РИФКА И ЕЛВИРА http://www.centropa.org/centropa-cinema/rifka-and-elvira-coming-age-time-war

И особено го препорачувам македонскиот филм БЕНО И РОЗА http://www.centropa.org/centropa-cinema/beno-and-roza-kamhi-years-make-their-own?subtitle_language=