Year: 2024

Новогодишна претстава на драмската секција „Спасувањето на Дедо Мраз“

mojataucilnica Деветто, Драмска секција, на час

„Спасувањето на Дедо Мраз“ е новогодишна претстава која ја работиме од почетокот на школската година. Главната рамка на приказната е заробувањето на Дедо Мраз од една вештерка која не ја сака Нова година бидејќи никогаш не добила подарок. Таа не била на листата на добри деца и поради тоа Дедо Мраз неа не ѝ давал подароци. Таа сака сите шумски животни и сите деца од светот да се чувствуваат како неа. Никој да не добие подарок! Но, едно мудро девојче кое многу сака да чита книги, а и будно ги следи социјалните мрежи, открива (на Инстаграм) во профилот на Вештерката дека таа многу сака приказни. Ама не сака приказни каде што има вештерки оти тие таму секогаш губат. Таа сака басни – приказни за животни, оти таму нема вештерки. Ете така, шумските животни кои на почетокот од претставата се забавуваа со Дедо Мраз и играа на новогодишна музика, повикани од девојчето, на Вештерката ѝ раскажаа три басни: Лисицата и Гавранот, Зајакот и Желката и Волкот и Јарето. Вештерката се воодушеви од тоа што го виде и реши да стане добра. Го ослободи Дедо Мраз и му дозволи да им подели на сите добри дечиња подароци. Ама Дедо Мраз не ја остави ни Вештерката без подарок. За тоа што одлучи да биде добра, доби подарок и ветување дека ќе добива секоја година! На крајот, сите заедно играат на звуците на познатата „Ѕвончиња, ѕвончиња“.

Оваа приказна ги пренесе поуките за трезвена процена на ласкањата што ги добиваме, за многуте „лајкови“ и прегледи кои не значат ништо, за упорноста којашто треба да ја дадеме за да се оствари и тоа во што не веруваме дека можеме, за послушноста и држењето до ближните додека сме малечки и неискусни…

Учениците од драмската секција, којашто во оваа претстава броеше 14 ученици (тоа не е нашиот полн состав, нè има уште) се претстави пред четири одделенија во ООУ „Климент Охридски“ на часовите по македонски јазик. Тие беа гости кај своите помали соученици. Искуството беше непроценливо. Дечињата уживаа во тоа што го гледаа, а овие, „големите“ живееја да покажат што научиле.

Откако убаво се навежбавме со настапите по училниците кај одделенците, заминавме во градинката „Бизи Би – Монтесори“. Таму бевме топло пречекани од најубавата публика што можевме да ја замислиме. Дечињата не трепнаа цела претстава, а потоа нè опсипаа со прегратки и прашања.

Навистина, вреди човек да се вложи во еден ваков проект кој имаше буџет со еден минус пред бројот…

Како успеавме: Со волонтери 😊 како и секогаш: Голема благодарност за актерот Александар Тодески кој работеше со дел од учениците. Колегата по ликовно образование Влатко Николоски кој ни помогна со маската за желката, родителите на ученците кои се вклучија во изработките на маските. Некои шиеја (маската на Лисицата, на Јарето), печатеа (домашни печатачи во боја), позајмуваа… (од тетка ми, од братучед ми, има кај баба ми…) Колешката Наташа Колеска која редовно нè обезбедува со костимот за Дедо Мраз, но и со две убави елки-облекувалки, ученици-добронамерници, кои слушаат што ни треба, не се дел од драмска, ама сакаат да помогнат (Мила – наставничке имам четири обрачи, новогодишни се, со сенгулки со ѕвончиња, ќе ви ги донесам…) домашни работи, кукли, играчки… лепила, ножици, фломастери, креп трака (тоа е основен ресурс!)

И што имавме: имавме куклен театар направен од картонот од столицата што си ја купив минатото лето. Имавме кукли отпечатени, обоени од учениците, залепени на стапчиња за ражнич. Имавме три кукли-маскоти од Џамбо, позајмени од син ми Војдан, имавме маски отпечатени од интернет, залепени со лепило на картон, со ластик. Рециклирани стари костими од театарската претстава „Ние врапчињата“… и многу многу љубов и снаодливост. Зад секој костим стоеше тимска работа. (Зајакот: наставничке Иринеја ќе донеси обрач со ушиња, имам опавче, од волна, со безопасна ќе го закачиме за хеланките, Тамарта носи хеланки и блуза, ќе земи креон, за да се нацрта лицето… а морковче? Јована има од сестра ѝ пластични зеленчуци и овошје, а Гуски? Мајка ми наставничке ќе ни отпечати? Лепило имам јас, а картон, може од блоков, веќе ми е истрошен?… и така за сите костими и реквизити… 10 кеси полни со тимска работа.

И кога ќе го видиш конечниот производ, радоста е неизмерна!

Како мравки се, само дај им насока и сè ќе направат! Слушаат, впиваат и се даваат целосно! Во настапите во училиште имавме едно одделение со момче со аутизам. Моите ученици го положија тестот на инклузивноста. Додека траеше претставата ученикот љубопитно истражуваше што се случува. Тие глумеа и имаа интеракција со него. Тоа толку ја збогати претставата, така изгледаше прекрасно што јас бев воодушевена. Им требаше само еден поглед од нас трите: наставничките и образовната асистентка, дека е во ред, дека може да се движи слободно, дека само сака да види што се случува, да ѕирни зад куклениот театар, да провери дали нашите рачно изработени реквизити се навистина интересни како што изгледаат оддалеку… Моите ученици не го игнорираа момчето. Тие глумеа, фрлаа одобрувачки погледи, споделуваа од реквизитите со него и не паничеа дека претставата не оди стриктно како што е вежбана. Тие гледаа во неговите очи, глумеа и се адаптираа на ситуацијата, а јас, јас бев пресреќна што доживеав вистинска инклузија!

Ние не ги учиме овие деца само на наставната програма што ја изработуваме или ја препишуваме од колегите, ние овие деца ги водиме низ низа процеси кои многу често ги нарекуваме проекти, низ нив, многу години потоа, ќе дознаат дека научиле животни лекции!

Моите херои беа:

Вештерката: Сара Тошеска

Девојчето: Теодора Малкоска

Нараторки: Теодота Малкоска и Иринеја Мечева

Баба: Бојана Гаралоска

Гавранот: Душица Илиеска

Лисица: Илијана Јорданоска

Зајакот: Тамара Паскоска

Желката: Надица Миленкоска

Гуска 1: Јоана Талеска

Гуска 2: Марко Петрески

Ученици зад куклениот театар: Јоана Талеска и Марко Петрески

Јарето: Никита Николоски

Песот: Ивана Бошкоска

Волкот: Саша Бошков

Дедо Мраз: Миле Нешкоски

Работилница со Александар Манасиев

mojataucilnica Гостин на час, Гостин/ка на час, Медиумска писменост, работилница , , ,

Оваа година нашето училиште се вклучи во проектот „Младите размислуваат“, проект за медиумска писменост кој во моментов, меѓу другото, работи на јакнење на втора генерација медиумски клубови низ Македонија. Нашиот Медиумски клуб К имаше чест да добие едукација за мобилно новинарство од новинарот Александар Манасиев.

Александар Манасиев е наградуван новинар со повеќе од 17 години искуство во печатени медиуми, ТВ и дигитални медиуми. Тој има искуство како истражувачки новинар, дописник и главен уредник во повеќе медиуми во регионот и пошироко. Тој исто така работи како регионален обучувач за мобилно новинарство, дигитални медиуми и истражувачко новинарство.

Манасиев заедно со Ивона Василова (одговорна за програмската поддршка на проектот) беа наши гости и во неколкучасовно дружење ни пренесоа позитивна енергија која нè мотивира многу.

На работилницата учествуваа членовите од Клубот и научија низа „финти“ со кои ќе знаат подобро да фотографираат и да снимаат видеа.

Манасиев ни покажа како можеме да ја користиме опремата што ја добивме од проектот. Техничкиот дел, но и оној уметнички, визуелен доем.

Учениците правеа кратки интервјуа, фотографираа профилни фотографии. Дискутираа за позицијата на објектите што се сликаат/снимаат. Учеа како да фокусираат, ги вклучија мрежните линии. Дискутираа за експозиција, композиција на слика… секвенци при снимање видео од мобилен телефон. Правеа кратки интервјуа во кои учеа како да снимаат, каде да биде поставен телефонот, микрофонот, рисиверот… низа подробности кои ќе ги направат нашите идни интервјуа подобри.

Учениците поставија и прашања поврзани со нашите идни училиштни проекти и добија јасни и прецизни одговори кои многу ќе ни помогнат во иднина.

Задоволството беше обострано. Големото присуство на учениците покажа колку им значеше посетата.

Јас, како наставник-ментор сум многу среќна што ја имаме можноста преку проектот да научиме нови работи и да се обидеме да ги описмениме медиумски младите, да ги протнеме вистинските вредности низ работите кои ним им се интересни и важни. Бидејќи тие навистина голем дел од денот го поминуваат со телефоните и многу често снимаат и фотографираат, но тоа не значи дека знаат како. За сите работи, како и за оваа, поребно е вистинско насочување.

Се надеваме на уште посети од новинари и на соработки кои ќе нè јакнат и ќе нè направат достоинствен клуб.

Признание за најуспешна инклузивна практика

mojataucilnica Инклузија, Проекти

Моето присуство на денешната дебата беше многу пријатно и охрабрувачко. Имено ова е втората по ред јавна дебата: „Промени и предизвици во спроведување на инклузивно образование“ – во рамките на проектот: „Инклузија на деца со ПОП“. Реализирана од здружението „Отворете ги прозорците“. Во неа учествуваа наставници, стручни соработници, специјални едукатори и рехабилитатори од три општини: Прилеп, Велес и Битола. Сите имавме можност да кажеме по нешто за инклузијата во нашите училишта, за предизвиците и за она што се има постигнато откако овој проект тече. (проектот е во својата втора година, останува уште една година). Присутните колеги зборуваа искрено за сите потешкотии со кои се соочуваат, но и за позитивните примери во наставнот процес.

На завршниот дел од дебатата беа доделени признанија за најуспешните инклузивни практики на ниво на:

• локална самоуправа – добитник е општина Битола;

• проектно училиште – добитник е училиштето Васил Главинов од Велес;

• одделение – добитник е II – а одделение, на наставничката Емилија Николовска Спировски, од основното училиште „Елпида Караманди“ од Битола.

• и наставник, односно наставничка – која што ја добив јас. Чувството беше многу убаво бидејќи го поделив заедно со моите колешки – соборци во спроведувањето на образовната инклузија.

Ова признание ми значи многу бидејќи инклузивното образование е процес кој во рамките на образовниот систем се бори да опстои години наназад. Барем се сеќавам уште од моето прво вработување…

Се сеќавам дека еден од моите први часови беше во одделение во кое на првата клупа во средната редица седеше момче со даунов синдром. Неговото тивко и кротко присуство го забележав неколку минути по моето претставување. Иако неговото присуство не претставуваше никаква закана за мене, јас се плашев. Поточно не се плашев од него, туку се плашев што ќе правам со него…

Она што следно го направив беше разговор со одделенскиот раководител која ме упати кон стручниот соработник, тогашната наша драга колешка Светлана Миоковиќ-Томеска на која ѝ должам многу за ова признание. Разговорот со неа, насоките, запознавањето со родителите и редовната комуникација со неговиот асистент (иако тогаш немаше асистенти, тоа беше психолог која работеше приватно во неговиот дом, по иницијатива на родителите) ме охрабрија и ми го победија стравот. Јас тогаш бев на замена, останав неколку месеци, но таа прва средба и искуството од неа ми ги дадоа вистинските насоки како да се плива во процесот кој е голем предизвик за сите. Денес ова момче има завршено економски факултет… затоа денешниот современ наставник треба да се избори од стравот, да бара поддршка и да најде начини да биде поддршка за сите новонастанати ситуации во училница.

Тоа што го добив ова признание е заслуга и на моите колешки од Центарот за поддршка, кои во секое време ми помагаат со совети, па дури и во приватни режии, излегувањето на кафе ни се сведува во евалуација. Тие, заедно со стручната служба, се стожерите на вистинската инклузија и треба почесто да бидат прашувани. Тие се мојата сигурност дека каква пречка и да дојде, заедно ќе ја преминеме.

Тука сакам да ги охрабрам моите колеги да укажуваат на недостатоците на процесот, да бидат активни чинители. Да зборуваат отворено за недостатоците и да даваат предлози како работите да бидат подобри.

Сакам да го поздравам оформувањето на Инкузивното тело кое е иницијатива на проектов. Тоа функционира во рамките на Општината и е потенцијал кој може да донесе многу добри работи за процесот. Посакувам да не биде само на хартија, да функционира вистински и да одржува средби со сите дефектолози и асистенти, наставници и ученици.

Сметам дека Прилеп треба да има Ресурсен центар. Дека пет центри не се доволни на ниво на Македонија.

Потребна е стратегија која ќе има еден модел заснован на слобода. На наставниците, на центрите за поддршка, ресурсните центри, асистентите, им треба слобода. Секое дете е индивидуа со различни потреби кои изискуваат посебен пристап. Еден модел не може да функционира на сите. Предизвиците се големи, и како што сè е тргнато кон пропаст лесно е и логично човек да се откаже. Но наставничката професија е полна противречности. Таа е благородна професија која те обврзува да бидеш тука и да помагаш, да расниш, да градиш, да поучуваш. Ние најдобро можеме да упропастиме едно општество или да го изградиме и измениме. Нашето влијание е големо и затоа треба да се трудиме да сензибилизираме, да наоѓаме начин да помагаме и да љубиме, да создаваме средина во која дечињата со посебни потреби ќе се чувствуваат сигурно и сакано!

„Бели мугри“ како инспирација за интеграција 😊

mojataucilnica Јазик IX, Деветто, Изразување и творење IX, Историја на јазик, Литература IX, Медиумска култура IX, Проекти ,

Збирката песни „Бели мугри“ од Кочо Рацин е збирка за која треба секој да знае. Антологиските песни во неа во минатото беа задолжителни да се знаат наизуст. Не знам дали има некој кој не чул за „Ленка“, за „Копачите“, за „Тутуноберачите“… но денес, од можеби очигледни, а можеби и не толку јасни причини, не се знае кој е Кочо Рацин, а уште помалку за неговата социјална лирика која носи многу пораки и го вее аловото знаме на тоа време. Мотивирана од тој наш пораз, решив да се задржам на „Бели мугри“ малку повеќе од вообичаено. Такви „луксузи“ се можни само со интегрирање на наставни содржини. Откако ја начив таа финта, животот ми стана поедноставен, а наставниот процес поучинковит.

Започнавме со историја на јазик, каде што зборувавме за македонскиот јазик меѓу двете светски војни. Тука ги спомнавме драмските автори, но и поетите кои со своето творештво многу придонеле за зачувување на јазикот и поттикнале, направиле притисок да се размислува за кодификација.

Се присетивме на песната „Работник“ од Коле Неделковски и за социјалната лирика, за кои учевме во осмо одделение. По нешто за кратките, а многу значајни животи на Рацин и Коле. Повеќе за Рацин низ документарните филмови кои може да се најдат на јутуб:

https://www.youtube.com/watch?v=i0PJ8DXJM2o (бидејќи неговото времетраење е 51 минута, може да се одберат некои делови кои ќе се гледаат)

https://www.youtube.com/watch?v=eIlltxuJAFM (во овој извадок зборува Петре Прличков, па може да се поврзи со Игор Џамбазов и учениците да научат за него, за Анче Џамбазова, за маестро Александар Џамбазов… важно е да се работи и на општата култура и познавањето на личностите кои имаат многу направено за нашата земја, Македонија.)

Проектот на драмската секција со кој нашите ученици учествуваа на „Детски Рацинови средби“ и можност учениците да се запознаат со таа манифестација: https://www.youtube.com/watch?v=cR0f_5xybW4

Картичките, коишто секогаш се содржина која им е најинтересна. Нивно разгледување, но и разговор за музата, за платонската љубов по која го добил своето име…

 Потоа два часа кои беа планирани за лектира. Лектира ни беше „Бели мугри“. Ја одбравме „Ленка“ за класична анализа, која не е нешто што сакаат да го прават, но сепак е потребно за да се потсетат како се изделуваа поетски слики, какви се строфите, стихот, мотивот… Потоа, за да ни биде интересно, секој одбра по една песна и на неа ја изработи техниката блекаут. Од песната извлекоа зборчиња кои ним им се гледаа логични и интересни. Ги затемнаа „непотребните“ и креираа нови уметнички дела.

Во минатогодишните евалуации остана недоучено пронаоѓањето на метафората. Со метафората си имаме мака, а не бива да не ја знаеме кралицата на стилските фигури. Наредниот час, чинам четврт по ред, имавме вежби за стилски изразни средства и на него ги баравме метафорите во „Бели мугри“. Учениците добија и изборен проект (тоа е опција во текот на годината самостојно да изработат некој проект кој се вреднува во евидентниот лист) да ги најдат и запишат во Ворд документ сите метафори од збирката. На тој час повторивме за метафора и од тоа што успеаја да го пронајдат имав впечаток дека голем дел од учениците научија како да ја наоѓаат.

Следниот час беше од литература: Видови рими. Во поезијата на Рацин ги баравме римите. Тука ги вклучивме и песните од Конески, од Константин Миладинов… и се потсетувавме за тоа што ни е учено во делот од историја на македонскиот јазик за Конески, за Константин…

Последно што не ни е уште направено, а би било убаво да се види е творење песни инспирирани од збирката „Бели мугри“. За оние што не им легнува на рамо музата, може да прават компилација од стихови. Пред себе да ги имаат песните на Рацин и да изберат неколку строфи кои ќе ги спојат и ќе создадат нова песна.

Овде наставникот може да продолжи со писмена работа во која ќе творат песна (може да го користат агрегатот https://rimuvaj.mk/), може да направи проект за Рацин, да ги однеси во неговата спомен-куќа во Велес… да направи натпревар на кој ќе се рецитираат песните… Да ја гледаат серијата „Црвениот поет“ (https://youtu.be/upBm7cQDhqs?si=MLWNu-yPohBUnBny) па да напишат осврт… да го нацртаат Рацин и тоа да го изложат во кабинетот..

И ако некој рече: зошто е сето ова потребно? За да запомнат. Мора да им е интересно, необично, обоено со многу бои, визуелно и примамливо. Такви се овие генерации, а не смееме да ги оставиме неписмени, должност ни е да најдеме начин…

За фестивалот „Силјан Штркот“…

mojataucilnica Драмска секција, Медиумска култура IX, Проекти, авторски текст

„Силјан Штркот“ е детски театарски фестивал кој опстојува веќе пет години. Една прекрасна идеја реализирана и на мускули истуркана од Ангела и Марија! Две храбри идеалистки, одлични актерки, жени змејови 😊

Овој Фестивал е нешто што задолжително треба да се поддржи! Тој носи вредности кои се забораваат, кои се запоставуваат, се бришат! Прилеп е театарски град. Прилеп го има Чернодрински, Прилеп има низа големци кои дале многу за театарот. Тој е театарскиот епицентар. Свесноста дека публиката се создава од најмали нозе веќе се покажа во последните две изданија на МТФ „Чернодрински“, и тоа донесе многу плод. Затоа не смее да се остани само со тоа, треба да се афирмира и да се работи овој Фестивал да се стреми кон чернодринските висини.

Затоа со мојата неуморна дружина „Од глаата си патиме“ бевме дел од отворањето на фестивалот. Десет штркчиња ја донесоа театарската пролет, иако есента се покажа во силно светло, ние ги расцутивме душите на сите театарски вљубеници.

Исто така драмската секција направи промотивно видео за Фестивалот коешто беше снимено во дворот на нашето училиште.

Уште две видеа беа направени во чест на Фестивалот:

Бојана Тодороска ја раскажа накратко приказната за Силјан и четири умни глави кажаа мудрости за театарот.

Овогодинешната програма e богата, побогата од претходните. Таа воведе и две младински претстави. Младински претстави! Такво нешто ние сме немале досега! А таа генерација е онаа која веќе почнува критички да размислува и да се гради себеси како идна личност, а ние во поглед на театарот низ годините ја губиме, ја запоставуваме. Добиваме по една детска претстава годишно реализирана од театарот „Војдан Чернодрински“, и неколку аматерски, најчесто многу лоши, наменети за претшколска возраст и за ученици во одделенска настава. Поголемите и средношколците немаат можност да погледнат претстави соодветни за нив.

Полните сали во изминатите четири фестивалски денови покажаа дека има интерес и свесност кај родителите, но и кај наставниците, да ги носат децата во театар. Бев сведок на многу мои драги колешки и колеги кои самоиницијативно, се организираа, купија карти и ги донесоа своите ученици. Да не заборавиме, тоа го прават надвор од часовите, не добиваат парична надомест. Одат пешки од училиштата до салите и будно се грижат дечињата да ги вратат безбедни. Рамо до рамо со родителите. Видов организирани родители кои од своите автомобили претворени во автобуси 😊, кога беше дождливо носеа дечиња. На сред претстава смируваат, тешат, поучуваат… Што е тоа, ако не љубов кон театарот? Тој подвиг треба да се поздрави и да се препознае како ветер кој ќе ги донесе промените!

Културното издигнување на еден народ може да донесе негова подобра иднина. Денешните генерации се обземени со многу погрешни вредности кои многу лесно им се пласираат на интернет. Само уметноста може да ги спаси! Мора да ја имаме пошироката слика. Создавајќи културна младина ние ја создаваме иднината за сите нас. За нашите деца, за нашите внуци.

Моето мислење е дека Општината треба да го прегрне силно овој настан и да даде голема поддршка. Училиштата во своите години програми треба да планираат задолжително барем една театарска претстава. Бидејќи овие претстави се внимателно одбрани. Во нив замешале прсти професионалци. Училиштата треба многу сериозно да одбираат што им нудат на своите ученици. Не да се задоволи само формата. Не сè што се нарекува театарска претстава треба да се гледа. Не сè што се предлага, без претходно да се испита и да се добие опис, треба да им се понуди на учениците. Оти на крај на денот родителите ги плаќаат тие карти!

Општината треба од својот буџет да оддели средства со кои ќе ги покрие трошоците за карти на учениците од ранливите категории. Ќе овозможи секој да може да изгледа барем една (професионална) претстава годишно.

Училиштата можат средствата од панаѓурите да ги искористат за карти. Секако тие средства секогаш се наменски. Ете една идеја којашто колегите можат да ја земат предвид. Може да се предложи кога се оди на роденден, место подароци, да се оди на театар. Лани, во Скопје, заедно со моите деца бев да ја гледам прекрасната изведба на „Волшебната флејта“ од Детски драмски театар, и случајно бевме дел од роденден. Родителите одлучиле својот син да го слави роденденот в театар! Колку прекрасна идеја. Кога заврши претставата славеникот беше повикан на сцена и сите присутни му пеевме „Среќен роденден“!

Моите ученици беа многу среќни што имаа можност да бидат дел од овој Фестивал. Да додадат од волшебниот прав кој цела недела трепери во воздухот.

Останаа уште два дена. Утре „Книголандија“ и за крај Петко. Со нетрпение ги чекаме!!!

Има низа начини да се поддржат убавите работи! Треба само волја и љубов! А овој Фестивал дефинитивно ја заслужува таа љубов!!!

Обид… материјалот од историја на јазик да биде забавен…

mojataucilnica Јазик VII, Безимени, Историја на јазик, Св. Кирил и Методиј, Словенска писменост

Испровоцирана од дискусијата со колегите по македонски јазик којашто се оствари на работниот состанок со советниците од БРО одржан за дополнувањата на содржини за програмата за седмо одделние, се решив да ја направам оваа објава. Имено голем број од колегите се согласуваа со една загрижена колешка дека материјалот од Историја на јазик е обемен и многу досаден за предавање. Затоа решив да се обидам да ги направам тие „досадни“ содржини интересни за слушање и за држење. Дали успеав… ќе проверам оваа недела…

Еве една од содржините: Словенска писменост

  1. Часот може да се започне со поделба на учениците во четири групи (Јас тргнувам од моите класови кои се по 23-25 ученици. Во зависност од вашиот број на ученици, групите може да бидат и помали и поголеми, може да се парови, а може и индивидуално да работат)

Две групи добиваат извадок од житијата, а другите две групи раскажани податоци од самите житија. Треба да извадат податоци од текстовите. Сè што мислат дека е важно да се знае го запишуваат кратко со цртички во своите тетратки. Оваа активност може да се направи и за домашна работа и така ќе се заштеди дел од часот. Учениците ги имаат текстовите и дома во тетратката ги вадат најважните работи: толкуваат клучни зборови, важни фрази, го резимираат текстот во неколку важни реченици. (Овде се интегрира со читање со разбирање.)

ПДФ наставно ливче историја на јазик Кирил и МетодијDownload

2. Се запишуваат непознатите зборови кои произлегле од читањето: житие, монах, патријаршија, Цезар, човекољубие... може усно да се објаснат, но подобро е заеднички да се најдат во дигиталните речници или ако во училницата има Толковен речник, да се провери во него.

Дигитален речник на македонскиот јазик http://drmj.eu/

Толковен речник на македонскиот јазик (Толковник) https://makedonski.gov.mk/

Пр. Житие е текст во кој се зборува за животот и дејноста на некој човек кој е прогласен за свет од страна на Црквата. Во него се раскажува на висок стил за мисијата, делото, чудата што ги правел и историските случувања во времето во кое живеел.

Житие – жизан – живот – животопис – хагиографија

Непознатите зборови може само да се објаснат, може да се запиша во тетратката, но може и учениците да имаат посебно мало тефтерче во кое ќе ги запишуваат. Заеднички во зависност од обврските, на месечно или неделно ниво може да се договара број на нови зборови. На пример за оваа недела секој да има запишано по 10 нови збора. На некој од часовите, учениците ги споделуваат пред класот. (богатење на речникот)

3. Учениците ги читаат белешките, наставничката дополнува, потпрашува, проверува дали основните податоци се запишани во тетратките:

    Пр:

    • Македонскиот јазик потекнува од прасловенскиот јазик.
    • Прасловенскиот јазик е јазикот на кој зборувале Словените. Овој јазик бил само говорен, тој не бил писмен јазик. 
    • Свети Кирил Филозоф ја напишал првата словенска азбука ГЛАГОЛИЦА на која што се пишувал старословенскиот јазик.
    • Старословенскиот јазик е првиот писмен јазик на Словените.
    • Старословенскиот јазик се пишувал со две писма: ГЛАГОЛИЦА и КИРИЛИЦА
    • Глаголица (38 букви) Кирилица (44)
    • Константин Филозоф 826—869
    • Методиј 815—885…

    4. На карта на Европа да им се покаже на учениците територијата на Византија. Ако во училиштето има карта на Византија од тој период, може да се искористи. Учениците треба да знаат кои се денешните територии за кои се зборува на часот. Да знаат дека Моравија е област која што била меѓу Чешка и Полска… и сл.

    Пр: Денешните територии кои ги опфаќала Византија во времето на св. Кирил: Турција, Грција, Албанија, Кипар, Бугарија, Србија, Косово, Црна Гора, Босна и Херцеговина, делови од Романија и делови од Сирија, делови од Италија.

    5. Документарен филм: Кирилица https://www.youtube.com/watch?v=wpYS4yxO7js

    Може додека гледаат да фаќаат белешки и да се дискутира откако ќе се изгледа. Или само да се дискутира усно што се виде, што се разбра. Наставничката може да се навраќа на видеото и да дава дообјаснувања. (слушање со разбирање)

    6. Во соработка со некоја од локалните цркви кои се во близина или со некој манастир, библиотека, институт, може и приватна библиотека… учениците одат во посета каде што ќе имаат можност да видат стари книги, листови, фототипни изданија на глаголица и кирилица. Се разгледуваат, се прават споредби. Наставничката или некое лице што знае да чита, им чита од книгите, да го чујат јазикот. Таму ќе имаат можност да го видат кирилското писмо, во црковните службени книги. Може со помош да се обидат да читаат.

    Да увидат дека не се оставало место при пишувањето. Да ги препознаваат титлите и другите знаци, да ги видат калиграфските способности на препишувачите и сл…

      Ако нема можности за посета може да се отворат на интернет. Запишете на некој од пребарувачите: стари црковни книги, црковнословенски, старословенски, глаголица, кирилица… одете на филтер за фотографии и ќе излезат многу фотографии кои може да ги покажувате на учениците. (За да не настанат некои несакани ситуации, најдобро е да пребарате дома и да ги симните фотографиите, при заедничко пребарување може да се појават некои содржини кои ќе им го одвлечат вниманието на часот)

      7. Ако се посети црковен објект, може да се опсервира иконата или фреската на св. Кирил и св. Методиј. Да се дискутира што претставуваат и така да се зголеми општата култура, значењето на одредени претстави во христијанската култура. Тоа воопшто нема потреба да се доживува религиозно. Пристапот може да биде чисто уметнички, бидејќи христијанството е дел од нашата традиција и култура.

      Можни прашања за опсервација:

      -Кој е кој на фреската? Како знаеме дека св. Кирил е тој оддесно? (помлад е, ја држи в рака азбуката. Носи схима – монашки знак.)

      -Што значат круговите околу главите? (тоа се ореоли, тоа покажува дека ликовите се светители)

      -Дали сте виделе некаде вака облечени луѓе?

      –Зошто Методиј ја држи книгата? Која книга е таа? (Евангелието, бидејќи тој го преведе)

      –Што значи симболиката на десната рака на св. Методиј? (тоа е знак за благословување. Свештениците ги благословуваат луѓето)

      –Која азбука ја држи св. Кирил? Зошто? (Глаголицата, бидејќи таа ја создаде тој)

      8. Активности со глаголица

      „Глаголицата е самостоен и доследен графиски систем настанат како резултат на лична инспирација. Таа е типично христијанско писмо во чии рамки има христијански симболи.“

      Глаголицата за секоја буква си има свое име и како што вели Ласко Ѓуровски во својот извонреден труд за глаголицата кој може да го видите подолу: „Имињата на буквите не се произволни туку секое има свое значење. Поточно, првите девет букви на глаголското писмо (Аз, буки, веди, глаголи, добро, ест живете, ѕело, землја), ја изрекуваат пораката: Јас кој ги познавам буквите зборувам дека е добро да се живее на земјата. Таа мисла го потврдува ставот дека познавањето на буквите и писменоста се темели на добриот живот.“

      *овој документ е дел од бесплатниот глаголски пакет од господинот Ласко Ѓуроски на кој му сум неизмерно благодарна. Во него има теоретски делови кои може да бидат многу корисни за наставниците.

      Glagolica Nova SpecimenDownload

      9. Учениците добиваат листови на кои е напишана глаголицата и со секоја буква од глаголицата стои нејзината соодветница во денешната наша кирилица. Се користат и новите графеми кои ги дизајнира Ласко Ѓуроски. Според претходно даден или нацртан на табла шаблон, учениците пишуваат наслов на неко краток текст на глаголица.

      Пример за шаблон кој би симулирал бланко страница од некој глаголски ракопис. Го направив во Ворд со додавање на форми. Учениците може да гледаат на интерактивна табла и да пишуваат во тетратките нешто слично, пришто ќе си го украсуваат и бојат.

      Како примери би можеле да стојат пред нив некој од овие листови:

      10. И за крај ДОМАШНА РАБОТА

      ако е изводливо овие активности може да се работат и на час, воннаставно, на додатна настава, проектна настава… како милува наставникот

      • Најди споменици, фрески, икони, други претстави, на кои се изобразени св. Кирил и св. Методиј. Пронајди ја нивата локација и запиши ја на фотографијата (скрин шот) испрати ги каде што е договорено со наставничката (папка на OneDrive, Вибер група, ClassNotebook, не дај боже на месинџер и сл.

      – Разгледај ја глаголицата. Кои симболи можеш да ги препознаеш? Најди го значењето на тие симболи во Речникот на симболи или разговарај со некој од домашните. (крст, круг, триаголник. Крстот е симбол на христијанството, триаголникот е симбол на Света Тројца. Отец, Син и Свет Дух, а кругот симбол на бесконечност и совршенство)

      – нацртај ги св. Кирил и Методиј (ова за оние ученици кои сакаат да цртаат, не да биде задолжително)

      – направи постер во Canva на кој ќе напишеш еден податок кој го научи на часот

      – инсталирај го фонтот глаголица: https://rb.gy/qnjw34 (овде може да се симне бесплатно)

      Напиши нешто и отпечати го, донеси го на час. Или сними го и препрати го. Напиши го: твоето име, името на симпатијата 😊 напиши некоја тајна или раскажи некоја интересна случка, напиши ја твојата омилена песна од македонски автор…

      • Гледајќи ги буквите од глаголицата, преведи го следниот текст:

      Национален натпревар за раскажување

      mojataucilnica Безимени, награди

      Многу сум радосна и горда на моите ученички Ивана Паскоска од осмо одделение и Илина Јованоска од шесто одделение. Тие беа учеснички на финалето од националниот Натпревар во раскажување. Овој настан е дел од фондацијата „Ѓорѓе Маријановиќ“ и се состоеше од два дела. Првиот дел започна минатата година, со почетокот на училишната година ученичките читаа книги и правеа кратки видеа во кои започнуваа раскажување на книгата што ја прочитале. Книгата не ја завршуваа, туку избираа најинтересен дел на кој запираа со раскажувањето, за да нè заскокоткаат, да нè заинтересираат да ја прочитаме.

      Денес тие беа дел од финалето на кое имаа задача да говорат пред публика и да раскажат една книга што претходно не ја раскажале. Иако бев оневозможена да појдам на настанот, родителките ме информираа телефонски и со видео и бев воодушевена од двете девојчиња.

      Од Илина што се победи себеси. Застана и зборуваше и ни покажа дека може уште многу работи да ги прави онака како што треба. Од неа чекам уште многу успеси и проекти. Сепак, неа оваа година фокус ѝ беа државните натпревари по Информатика, Природни науки, Англиски јазик на кои освои високи места, па затоа не беше насочена кон снимањето видеа. Но учеството во финалето и настапот кој го изведе е една голем успех на кој се радувам многу.

      Ивана навистина силно се посвети на овој натпревар и непрестано читаше. Постојано разговаравме за следната книга и мислам дека сега заслужува едно лето со многу игра и забава 😊 Сепак не смее да се изостави тоа дека нејзината мајка, Тања, беше ветер во грбот и најголемата поддршка да се изведе сè како што треба.

      Ивана снимаше на многу локации, но најубавите видеа ѝ се во нашето училиште. Внимателно ги бираше најубавите катчиња од нашето училиште во расцветување и ги раскажуваше книгите на своите школски другарки и другари. На страницата од Фондацијата објавени се 46 видеа, но Ивана успеа да сними 58 и сите се наоѓаат на Јутуб каналот од нејзината мајка.

      На овој натпревар жирито одлучи Ивана да го добие ТРЕТОТО МЕСТО… тие рангирања за мене се релативна работа. Она што овие девојчиња го добија не може да се рангира со место. Затоа овие девојки сте апсолутни победници за мене. Затоа што кога ќе се победиш себеси, ти си ги победил сите!

      Видеата од овие девојки може да ги видите на овие врски:

      https://fgm.org.mk/author/tatjanapaskoskayahoo-com/

      https://fgm.org.mk/author/gjovanoskayahoo-com/

      „Дневникот“ од Ана Франк – интегрирање наставни содржини во рамките на предметот македонски јазик

      mojataucilnica Изразување и творење VIII, Лектира VIII, Литература VIII, Осмо, Проекти, на час, работилница , ,

      Интегрирањето на наставни содржини во рамките на ист предмет е нешто што сè повеќе ме привлекува. Навистина бара време и доста енергија, ама ефектот е голем и тој труд останува за идните генерации. Едно такво интегрирање на содржини од литература, изразување и творење: усно и писмено, се случи неодамна. Виновник за нашата училишна авантура е Zrinka Jurčević – моја драга колешка од Хрватска која ја запознав виртуелно во една наставничка група на Фејзбук. Ѝ пристапив отворено и ја замолив да ми го испрати материјалот што го користела за обработка на лектирата „Дневникот на Ана Франк“. Претходно на групата бев воодушевена од досетливоста и од пристапот на нејзината работа. Таа веднаш, без да има потреба да се објаснувам дополнително, ми го испрати материјалот. Тој беше една муза која ме инспирира да создадам цел проект кој траеше седум наставни часа.

      Со него ги покрив следните содржини:

      цртеж од ученичка

      Обработка на лектирата „Дневникот на Ана Франк“ – три часа

      Дебата на теми извлечени од исказите на Ана – еден час

      Писмена вежба – подготовка за писмена инспирирана од изреки од Дневникот – еден час

      Писмена работа – пишување есеј инспириран од Дневникот – еден час

      Поим за дневник – еден час

      Најпрво на учениците им дадов задачи додека ја читаат книгата. Често при обработка на лектира дел од учениците тврдат дека ја прочитале, а не знаат да одговорат на основни прашања поврзани со содржината или ликовите. Затоа го применив овој пристап и излезе дека е полезен. Фокусот на одговор на прашањата им помага да ја разберат содржината подобро.

      1. Што е холокауст? Напиши ги изворите од кои го дозна тоа.

      2. За својот тринаесетти роденден Ана доби подарок дневник. Што мислиш за тој подарок? Што би издвоил ти, како посебен подарок за твојот тринаесетти роденден.

      3. Наведи три севременски, општи теми од Дневникот на Ана.

      4. Во кој временски период е пишуван Дневникот?

      5. Кој го пронашол Дневникот и каде?

      6. Кој одлучил да го објави, каде и зошто е објавен?

      Семејството Франк

      7. Запиши накратко што знаеш за семејството Франк пред да дојде во Тајното скривалиште. (може да ти помогнат деновите: 20 јуни 1942 година и од 8 мај 1944)

      Евреите во Втората светска војна

      8. Што учиш за односот кон Евреите од дневникот на Ана? Поддржете со примери од текстот?

      Запиши кои работи им биле забранети, наброј ги.

      Тајно засолниште

      9. Одговорете на прашањата.

      а) Каде се наоѓа?

      б) Кога семејството оди во засолништето?

      в) Колку луѓе престојуваат во засолништето?

      г) Кои се најголемите стравови и проблеми?

      д) Како завршуваат животите на жителите на Тајното засолниште?

      10. Како Ана го поминувла денот во засолништето, наброј некои активности.

      11. Именувајте ги помошниците на Ана. На што беа изложени?

      12. Напишете ги пет особини на Ана кои сметаш дека се многу важни.

      Препиши од книгата места каде што се дадени информации за неа. Надворешен и внатрешен опис. Одбери уште еден лик: Марго, мајка ѝ, татко ѝ Петер… за кој исто така ќе препишеше од книгата.

      13.Препиши 5-10 цитати во кои има убави мисли

      14. Запишувај ги датумите на позначајните настани во книгата: кога стигнаа во засолништето, кога беше роденденот на Ана… и други работи за кои што ти мислиш дека се значајни.

      Потоа, на час учениците реализираат активности:

      Активност 1: Учениците добиваат крстозбор, којшто треба да го решат. Крстозборот се прави многу едноставно на страницата: https://crosswordlabs.com/

      КрстозборDownload

      Активност 2: На табла или со помош на апликацијата MindMup (https://www.mindmup.com/) се прават мисловни мапи и се листаат карактеристики на Ана, Марго, Петар и уште еден член од Скривалиштето по избор на учениците. Учениците читаат извадоци што ги запишале, во кои се зборува за карактеристиките на Ана или на некој од другите членови на засолништето.

      Активност 3: Тајно засолниште

      На учениците им се покажуваат автентични фотографии од скривалиштето и се бара од нив да одговорат на прашањата:

      а) Каде се наоѓа?

      б) Кога семејството оди во засолништето?

      в) Колку луѓе престојуваат во засолништето?

      г) Кои се најголемите стравови и проблеми?

      д) Како завршуваат животите на жителите на Тајното засолниште?

      Активност 4: Временска линија

      Учениците цртаат една права линија на која означуваат точки, треба да ги напишат најважните настани кои се случиле на тие денови. Ако имаат потреба од помош наставничката им запишува датуми, а тие ги проверуваат во книгата:

      • 12 јуни 1929 СЕ РАЃА АНА
      • лето 1933 ЕМИГРИРААТ ВО ХОЛАНДИЈА
      • 12 јуни 1942 ГО ЗАПОЧНУВА ДНЕВНИКОТ
      • 9 јули 1942 ВСЕЛУВАЊЕ ВО ТАЈНОТО ЗАСОЛНИШТЕ
      • 17 ноември 1942 – ВСЕЛУВАЊЕТО НА ДИСЕЛ
      • 1 август 1944 – ПОСЛЕДНИОТ ЗАПИС НА АНА
      • 4 август 1944 – ФАТЕНИ

      • Активност 5: Т-табела
      • На табела учениците ги запишуваат своите активности во текот на денот и активностите на Ана. Се чита и се дискутира.
      • Активност 6: Помошници
      • Учениците ги именуваат помошниците и споделуваат на што биле изложени. На подготвена презентација се покажува фотографии од нив. Го гледаат извадокот од интервјуто со Мип Гис https://www.youtube.com/watch?v=G6kQUYQCZpc
      • Активност 7: Постер
      • Учениците ги читаат цитатите што ги запишале додека ја читале книгата. Имаат задача да направат постер во тетратката или во Canva на кој ќе стои цитатот и некоја фотографија или илустрација која потсетува на книгата.

      Активност 8: Ѕиден весник:

      Учениците предлагаат теми кои ќе се користат на наредниот час на кој ќе има дебата. Теми кои ги начнала или зборувала Ана, теми кои ним им се интересни.

      Дебата: Техника аквариум: (За оваа техника види: https://rb.gy/izhpa3 )

      Учениците беа мотивирани да дебеатираат и да ги користат прочитаните делови, кои им оставиле впечаток, како аргументи.

      Писмена вежба и писмена работа

      Учениците излистаа десет теми кои им беа интересни да пишуваат. На часот секое одделение доби различна.

      „Јас живеам во лудо време“

      „Сите ние живееме со цел да бидеме среќни, нашите животи се различни, а сепак исти“

      „Хартијата има повеќе трпение од луѓето“

      „Ќе бидеме гладни, ама сè е подобро отколку да бидеме откриени“

      Учениците имаа прекрасни писмени во кои зборуваа за Ана, за тоа што научиле, но и кое е нивното мислење за холокаустот и лудилото на Втората светска војна.

      На крај се заокружува со теоретски дел за тоа што е дневник и како се пишува. Па завршна активност, имајќи го предвид искуството, пишуваат дневник во кој опишуваат три дена од неделата.

      Поетско читање – Ден на мајчиниот јазик

      mojataucilnica Гостин на час, Додатна настава, МИО, Проекти , , ,

      Ако разговараш со некој на јазик што го знае, ќе допреш до неговиот ум. Ако зборуваш со некој на неговиот јазик, ќе допреш до неговото срце. -Нелсон Мандела-

      Мајчиниот јазик е јазикот кој си го научил прв, јазикот на кој наједноставно се изразуваш, јазикот на кој што зборуваш кога си полн со емоции…

      Меѓународниот ден на мајчиниот јазик почнува да се празнува во 1999 година. Мотивацијата за тоа прославување е немилиот настан во Бангладеж во кој многу луѓе ги изгубиле своите животи борејќи се за својот мајчин јазик.

      Славењето на Денот на мајчиниот јазик би требало да нè потсети за грижата за својот јазик, но и да ни укаже за присуството на други јазици и на нашата должност тие да ги почитуваме и да ја промовираме лингвистичката разновидност и повеќејазичност низ светот.

      Поради важноста на овој ден и љубовта кон јазиците што се зборуваат во нашата земја Македонија, направивме литературно читање на кое учествуваа десет ученици од различни училишта низ земјава и надвор од неа.

       Име и презимементоручилиштепеснајазик
       Павла РадосавлјевиќСтеван Дидула Јовановиќ„Десанка Максимовиќ“ – Зајечар, Република Србија„Благодарам на сонцето, на земјата, на тревата – Стеван РачовиќСрпски јазик
       Онур ХусениБурчу Али„Мариф“ – ГостиварТиесет и петгодишна песнаТурски јазик
         Магдалена Радева    Стојна Живиќ    ООУ „Круме Кепески“ – Скопје  „Гуска“ Луо Пин ВангКинески јазик
       Дукаѓин ЈашариФросина ДодевскаООУ ,,Наим Фрашери” Куманово„Мама“ – Алекс Ставри Дренова – АсдрениАлбански јазик
       Ивана Колчакоска оддНадица НанеООУ „Никола Карев” – Крушево“Нашето знаме” – “Flambura a noastra”Влашки јазик
       Марија ЈовескаЈулијана Талеска„Ѓорче Петров“ – Прилеп„Дожд“ – Блаже КонескиМакедонски јазик
       Салија ШабанАна КостадиновскаСУГС „Шаип Јусуф“ – СкопјеDUR TUTAR (превод: ДАЛЕКУ ОД ТЕБЕ) – од Ибраим ЏемаилРомски јазик
       Михаела ПурдескаЈулијана ТалескаООУ „Климент Охридски“ – Прилеп„Девојче“ – Ненад ЏамбазовМакедонски јазик
       Сумеја ЏеладинАна КостадиновскаСУГС „Шаип Јусуф“ – СкопјеHAJDE AMALA TE OVA (превод: АЈДЕ ДА БИДЕМЕ ДРУГАРИ) – од Азис СелимРомски јазик
       Насир ЗимбериМејрем Кадриу„Панче Караѓозов“ – СкопјеИсмаил КадареАлбански јазик
      Учесниците на настанот

      Беше вистинско богатство да се чујат сите овие прекрасни јазици на кои се зборува во Македонија. Учениците беа моитивирани и спремни да кажат и некој збор за авторот и на тие што не го разбираме јазикот на кој рецитираат ни кажуваа што се пее во песната. Иако, емоциите беа доволни да се почувствуав убавината на изборот што го направиле.

      Овој настан беше збогатен и со учеството на поетот Филип Димкоски, кој беше водител на настанот. Филип започна со прекрасната песна „Македонскиот јазик“ од Гане Тодоровски.

      Филип Димкоски (1995) е македонски поет, новинар и преведувач.

      Автор е на книгите: „Најхранливи зборови од детска душа дарови“, „Божилак на исконот“, „Заедно да растеме“, „Во градината има само љубов“, „И каменот има душа“ и „Овошје и зеленчук“

      Долгогодишен соработник е со додатокот за деца „Колибри“ и со најстариот дневен весник во Македонија, „Нова Македонија“. Преведува од хрватски, српски, бугарски и руски на македонски јазик.  Препеал над 300 песни, две стихозбирки, еден драмски текст и еден роман.

       Добитник е на наградите „Книжевно перо“ на Хрватското книжевно друштво, „Сима Цуциќ“ на Банатскиот културен центар. Добитник е и на престижната третономвриска награда што ја доделува Град Прилеп за афирмација на македонскиот јазик и образованието.

      По професија е дипломиран земјоделски инженер. Живее, пишува и ја одгледува својата градина во родниот град Прилеп.

      Да го негуваме нашиот јазик со тоа што ќе го научиме!

      Сакајќи си го својот јазик, ќе ги сакаме и почитуваме и другите јазици.

      СЕКОЈ ЈАЗИК Е НЕЧИЈ МАЈЧИН ЈАЗИК!

      За тие што сакаа, а не можеа или подоцна дознаа, еве врска од настанот. Уживајте!

      Краткометражни филмови

      mojataucilnica ИКТ, Медиумска култура VIII

      Медиумска култура отсекогаш ми била предизвик за работа. Особено денес, кога има многу опции и кога нашите ученици се опремени со паметни телефони на кои може да се инсталираат апликации кои ја олеснуваат стократно работата.

      Со осмооделенците работевме: филмска идеја, синопсис, сценарио и книга на снимање. Еве дел од тоа што го зборувавме и го запишувавме во тетратката:

      За да се снима филм треба да се има ПРИКАЗНА и камера

      Филмска идеја: за што да биде филмот, идеја за снимање

      Синописис – краток опис

      Сценарио – го делиш филмот на сцени и запишуваш што ќе прават актерите и што ќе зборуваат – многу блиска на драмски текст

      Книга на снимање – сценариото го делиш на кадри и ги запишуваш сите детали што ти се потребни за снимањето

      Кадар – приказ што го гледаш низ камерата. Она што го снима камерата, едно исклучување и вклучување на камерата.

      Рез – место каде еден кадар преминува во друг – прекинува еден кадар, почнува друг

      Зум – зголемување или намалување на тоа што се снима

      Монтажа – спојување на различни кадри

      Статив – метален или дрвен предмет со ногарки на кој се поставува камерата за да не мрда сликата кога се снима.

      Клапа- дрвена направа во облик на плоча, која со горниот дел удира пред снимањето на секој кадар. На неа се пишува Сцената, кадарот и колку пати, кој пат се снима тој кадар.

      • ФИЛМСКО ВРЕМЕ: Не е исто со реалното време. Се прават скратувања, само најважните работи. Може и години на поминат во неколку минути.

      ЗАДАЧА 1: Подели ги кадрите за краткиот филм: „Миење компири“

      • Лупиш компири
      • Миеш излупени компири
      • Полниш тенџере со вода
      • Вклучуваш шпоре
      • Ставаш тенџере на рингла
      • Ставаш компири во тенџере
      • Водата врие
      • Исклучуваш рингла
      • Ги вадиш компирите и ги ставаш во чинија.

      Планови: Планот ја означува широчината на кадарот. Широчината на кадарот ја одредува дејството што се случува во кадарот.

      Снимањето го започнавме со инсталирање на

        на мобилните телефони од учениците. Поголемиот дел од нив веќе ја имаа апликацијата и знаеја да ја користат. За оние што ја користеа прв пат, меѓу кои бев и јас 😊 беше вистинско откритие и задоволство.

      Задача 2: Започнавме со едноставни симања на кадри. Снимавме елка и кукла-модел, ја снимавме од пчија перспектива, од жабја, фронрално… исто така, нацртавме лик и правевме кадри: очи и нос; очи, нос и усна; лице до брада; лице и раменици; ликот до половина; ликот до коленици и целото тело.

      Потоа учениците добија задача да снимат дома, заедно со домашните, едноставна подготовка на јадење во чиешто снимање ќе искористат повеќе кадри. Видеото го монитираат во апликацијата. Таа дава можности и да се стави музика, да се додава текст, и многу други работи.

      Еве неколку видеа од сработеното:

      Откако ја поднаучија апликацијата, поточно јас би рекла: ја усовршија, научивме што е сценарио и книга на снимање. Учениците добија лист на кој требаше да ги запишат сите кадри (кои им беа дадени претходно) и да направат книга на снимање на краткометражниот филм „Пенал“ или „Другар“.

      d182d0b5d0bcd0bfd0bbd0b5d198d182-d0b7d0b0-d09ad0bdd0b8d0b3d0b0-d0b7d0b0-d181d0bdd0b8d0bcd0b0d19ad0b5Темплејт за книга на снимање

      Кадрите за филмот „Пенал“

      • Крупен кадар, еден стои пред топката, друг е на гол
      • Фокус на ликот на тој што ќе шутира
      • Фокус на ликот на тој што брани
      • Фокус на топката
      • Ногата ја шутира топката
      • Момчето/Девојчето ја шутира топката
      • Топката лета
      • Гоманот скока
      • Оној што шутнал гледа каде оди топката
      • Голманот не ја фаќа/ја фаќа топката
      • Се радува оној што победил

      Еве дел од прекрасните филмчиња на моите филмаџии!!!